• Volg ons:
  • Facebook
  • Twitter
  • YouTube

Archive for the ‘2016’ Category

Verslag Wereldse Ontmoeting Marokko – 16 november

Publicatiedatum: 12 december 2016

Ahmed Marcouch dacht op zijn tiende in professor Barabas’ tijdmachine te zijn gestapt. Zo groot was het verschil tussen Amsterdam en het dorpje in De Rif waar hij opgroeide. In Marokko leefde hij zonder stromend water, met één tv in het café en de ezel als belangrijkste vervoermiddel. De grote stad vol fietsen, de kou en naar school gaan: Amsterdam was een compleet nieuwe wereld. Alleen de snoepjes kende hij al, die bracht zijn vader elke vakantie mee naar Marokko.

Stijgende welvaart

Blijven de Marokkanen komen? Dat is de hoofdvraag van de Wereldse Ontmoeting Marokko waar Marcouch hoofdgast is. We horen berichten over groeiende welvaart en groeiende vrijheid. En Marokko is een baken van stabiliteit en vrede in het zo onrustige Noord-Afrika. Toch zoeken nog veel jonge Marokkanen hun heil in Europa. Zo stroomden er duizenden met de grote vluchtelingenstroom uit Syrië via Turkije Europa in.

We testen eerst de kennis van het publiek over modern Marokko met een quiz: Hoeveel inwoners telt het land eigenlijk? Zijn er meer Tilburgers of meer Nederlandse Marokkanen? Waar staat Marokko op de corruptie-index? Na negen vragen hebben we al een winnaar. De grootste struikelvraag: Is het percentage extreme armoede groter of lager dan 1 procent? Het juiste antwoord is lager. Extreme armoede is in 2014 uitgebannen in Marokko. Wel leeft zo’n 15 procent van de bevolking nog onder de armoedegrens.

“Gigantische veranderingen”, zagen ook gastsprekers arabist Jan Hoogland en journalist/schrijver Sietske de Boer die allebei jaren in Marokko woonde. Er is overal elektriciteit, stromend water, pinautomaten. “Maar wat heb je aan een pinautomaat als je niet eens een bankrekening hebt,” vraagt Hoogland. Voor menig Marokkaan is het elke dag overleven. De Boer: “Toch is er echt een nieuwe middenklasse ontstaan. Mensen hebben een auto, gaan op vakantie.”

De Marokkaanse welvaart groeit dankzij grote, succesvolle projecten: een nieuwe haven in Tanger, de bouw van de grootste zonnecentrale ter wereld en een splinternieuwe Renaultfabriek. Maar de economie leunt ook zwaar op geld uit de drugshandel en het geld dat Europese migranten naar huis groeien. Dat geld trekt plattelanders naar de stad, maar zo wordt het land niet langer bewerkt, waarschuwt De Boer. Terwijl Marokko zichzelf niet kan voeden en de landbouw nog steeds sterk afhankelijk is van de regenval.

‘We zijn niet meer dan vuilnis’

De strijd tegen de corruptie vindt De Boer nu de belangrijkste opdracht voor Marokko. “Er waren onlangs grote protesten nadat een visboer was vermorzeld in een vuilniswagen. We zijn niet meer dan vuilnis, werd er geroepen.”  De armere bevolking voelt zich diep geminacht door de welvarende Marokkanen. En de rijkdom zit vooral in steden als Rabat en Casablanca. De armoede in de bergen van de Atlas en de Rif. De Boer: “Niemand in Marokko wil een revolutie, maar de corruptie is een groot probleem.”

‘Meester Samir’ gaf jaren les. Nu geeft hij trainingen over identiteit en neemt hij scholieren mee naar ‘Marokko’ in de tentoonstelling ZieZo Marokko van het tropenmuseum Junior. “Ik wil een Marokkaan zijn, heb ik kinderen na afloop horen verzuchten.” Mooi en belangrijk, vindt hij dat. “Zeker nu de sfeer soms zo grimmig is.” Andersom mag het beeld van Marokkanen over Europa ook worden bijgesteld, vindt Samir. Nederlandse Marokkanen rijden er rond met dure auto’s. “Dat het werk en geld hier niet voor het oprapen ligt, is zelden onderwerp van gesprek.”

Europese droom

Wel onderwerp van gesprek in Marokko is de ‘Turkije-route’ naar Europa. Marcouch: “Waar ik ook vorig jaar kwam in het Noorden, bij de kapper, in het café, overal praatten mensen erover.” Maar in Zuid-Marokko niet. “De Rif is door de overheid onder koning Hassan II decennialang achtergesteld en onderdrukt. Pas met het aantreden van de nieuwe koning is dat veranderd en zijn er weer investeringen. Maar in de Rif is de armoede en werkeloosheid groot.”

Marcouch begrijpt de Europese droom. “We hebben het hier beter. Het leven is gezonder en relaxter. Voor velen is het in Marokko overleven.” Maar de deur zit stevig op slot, weet hij. “Je slipt er echt niet meer tussendoor.” En Nederlandse Marokkanen kiezen steeds vaker voor een partner in Nederland. “Een vorm van emancipatie”, vindt Marcouch. Of het verstandig is dat staatssecretaris Dijkhoff net de ‘vertrekpremie’ voor Marokkaanse remigranten per direct heeft afgeschaft, betwijfelt Marcouch. “Het kan mensen die het hier niet redden, verleiden en helpen terug te gaan.”

Moeten we als Nederland niet nuttige arbeidskrachten tijdelijk binnenlaten: circulaire migratie? “Ik denk dat de generatie van mijn vader het bewijs is dat dat niet werkt”, antwoordt Marcouch. Wat kunnen Nederland of Nederlandse Marokkanen doen om het land te steunen? “Iedereen ziet het grootste probleem meteen in Marokko: aan de ene kant gigantische villa’s en rijkdom, aan de andere kant grote armoede.” Breng niet langer alleen rolstoelen naar Marokko, is Marcouch’ antwoord. “Dat is natuurlijk prachtig, maar exporteer ook kennis en ideeën over de rechtstaat, over je organiseren en hoe je je zaak bepleit.”

 

Gesprek met couscous
Alle deelnemers aan de Wereldse Ontmoeting kregen een Marokkaanse maaltijd voorgeschoteld. Ze schoven aan tafel bij een Tilburgse Marokkaan om van hen te horen hoe goed zij het hedendaagse Marokko kennen. Gastheer of vrouw was een Fontys-student Global development issues. Het waren levendige gesprekken, echte ontmoetingen. De vragen: Ga  je vaak terug? Is dat op vakantie gaan of naar huis? En wil je daar begraven worden of hier? Maar ook: als ik naar Marokko op vakantie ga, wat MOET ik zien?

 

 

Tekst: Marga van Zundert www.margavanzundert.nl
Fotografie: Nathalie Leeuwenberg Fotografie

 

De Wereldse Ontmoetingen zijn in samenwerking met Fontys Lerarenopleiding Tilburg en De Kennismakerij en mede mogelijk gemaakt door Een Wereld te Winnen.

Fontys

logo kennismakerijLogo - een wereld te winnen

 

Bewaren

Wereldpodium tip: Tilburg Debatstad – Drugs en De Buurt (15 december)

Publicatiedatum: 9 december 2016

brandtilburghennip-1080x675Tilburg heeft de bijnaam Wiethoofdstad van Nederland. De grootschalige productie van softdrugs en synthetische drugs vormen een zich uitdijend probleem. Nagenoeg elke buurt in Tilburg wordt geconfronteerd met de gevolgen, zoals de ontruiming van woningen en het dumpen van chemisch drugsafval. Wat nauwelijks aan de orde komt is wat de ‘thuisteelt’, de illegale productie van pilletjes en het dumpen van drugsafval doet met onze buurten en scholen. Wat zijn de gezondheidseffecten hiervan? Hoe gevaarlijk is het afval dat overal wordt achtergelaten? Is toppen plukken voor scholieren een lucratief alternatief voor vakkenvullen bij een supermarkt? Worden ouders onder druk gezet om oogluikend thuisteelt toe te staan?

Tilburg Debatstad wil nagaan wat we zelf kunnen doen. Hiertoe wordt op 15 december een discussiebijeenkomst georganiseerd in theater De NWE Vorst, aanvang 20:00 uur. Deelnemers aan de discussie zijn o.a. Jan Boelhouwer, burgemeester van Gilze en Rijen die de zwijgcultuur probeert te doorbreken, Prof. Pieter Tops, expert op het gebied van ondermijnende activiteiten, Hülya Cigdem van ‘Alin teri 013’ zet zich in voor een mentaliteitsverandering ‘niet meer wegkijken’, en scholieren praten over de verleidingen. Rapper Meester Alex zorgt voor de muzikale afwisseling.

Deze bijeenkomst is de laatste in een reeks van debatten waarin de verschillende aspecten van drugs aan de orde gekomen zijn:

  • Op 5 oktober organiseerde het Science Café een reeks lezingen over de neurobiologische, psychologische en sociale effecten van verslaving.
  • Op 13 oktober organiseerde Hartslagcafé ‘De kick van het pilletje’. Over gezondheidsrisico’s, criminaliteit, de relatie tussen de boven- en onderwereld en mogelijke oplossingen.
  • Op 24 november kwamen bij het Milieucafé de milieuaspecten van de productie van drugs aan de orde.
  • Op 29 november besteedde het Cultureel Café aandacht aan de rol van drugs in de kunst.

De toegang op 15 december is gratis, maar we stellen het zeer op prijs als u zich vooraf wilt aanmelden. Dat kan d.m.v. een e-mail aan drugsentilburg@tilburgdebatstad.nl.

 

Logo-Tilburg-Debatstad

 

 

 

www.tilburgdebatstad.nl

 

Opinie: Stop chantage uit Eritrea

Publicatiedatum: 11 december 2016

IsaiasAfewerkiVluchtelingen in Nederland geven noodgedwongen geld aan dictator Isaias Afewerki van Eritrea. Dat moet stoppen, vindt Marga van Zundert.

Ik moest opzoeken waar het ligt, Eritrea. Boven Ethiopië en tussen Soedan en Djibouti aan de Rode Zee. Al meer dan 25 jaar regeert er dezelfde president: Isaias Afewerki. De Verenigde Naties noemt hem onomwonden een dictator en stelt dat hij schuldig is aan het ergste delict: misdaden tegen de menselijkheid. Een hele foute man dus. Maar u en ik blijken hem geld te geven. Hoe kan dat?

Isaias –in Eritrea gebruikt men de voornaam-  vraagt aan elke Eritrese burger die in het buitenland woont een bijdrage voor zijn land: twee procent van hun inkomen. Dat vraagt hij óók van Eritrese vluchtelingen. En dat zijn er veel, want inmiddels woont bijna één op de tien Eritreeërs niet meer in eigen land. Elk jaar vluchten duizenden mensen voor de strenge dictatuur. Volgens de VN is Eritrea het ‘snelst-leeglopende land ter wereld’.

Twee procent

De afgelopen paar jaar lukte het zo’n 13.000 Eritreeërs naar Nederland te vluchten. Na de Syriërs zijn zij de grootste groep nieuwkomers. De meesten zijn jong. Ze vluchten voordat hun dienstplicht begint, want die bestaat meestal uit dwangarbeid in mijnen of in de wegenbouw die meer dan tien jaar kan duren. De vluchtelingen studeren hier vaak een aantal jaar voordat ze kunnen gaan solliciteren. Hun inkomen, toelage of uitkering bestaat dus vaak uit overheidsgeld, belastinggeld. Waarvan Isaias twee procent opeist.

Maar niemand geeft toch geld aan de wrede dictator waarvoor je bent gevlucht, zult u denken? Nee, niet vrijwillig, maar Isaias chanteert. Wie niet betaalt, krijgt geen medewerking van de Eritrese overheid. En die hebben vluchtelingen helaas vaak nodig. Bijvoorbeeld om kinderen, ouders of een partner te laten overkomen naar Nederland. Of om de begrafenis van hun moeder te kunnen betalen. Bovendien vrezen vluchtelingen straf voor achtergebleven familie wanneer ze weigeren te betalen.

ProtestEritreaWant wie in Eritrea is opgegroeid, weet maar al te goed waartoe Isaias in staat is. Wie protesteert of niet gehoorzaamt, verdwijnt in de gevangenis of van de aardbodem. Standrechtelijke executies zijn geen uitzondering. De overheid bepaalt en ziet alles. Het land is doordrenkt van angst, blijkt ook uit een recent gitzwart rapport over Eritrea van de VN. Elke buurman en zelfs je aardige nichtje kan een spion zijn. Eritrea is het Noord-Korea van Afrika.

Het is onduidelijk hoeveel geld er precies vanuit Nederland naar Isaias gaat. De bijdrage wordt meestal via-via betaald of reist via de Eritrese ambassade naar het land. Maar duidelijk is dat de dictator erg goed verdient aan dit systeem. Naar schatting een derde van de inkomsten in de staatskas bestaat uit schenkingen van Eritreeërs in het buitenland.

Maffiamethoden

Die donaties moeten stoppen. Canada en Noorwegen hebben het systeem al verboden en stuurden de Eritrese zaakgelastigden het land uit vanwege hun rol. Maar Eritrea stelt dat het een vrijwillige bijdrage is, die een ander land niet kan verbieden. Dus nog steeds krijgen Canadese en Noorse vluchtelingen het verzoek te betalen, volgens menigeen in dreigende bewoordingen. De Noorse regering spreekt van ‘maffiamethoden’.

De Tweede Kamer nam deze zomer een VVD/CDA-motie aan die vraagt om een onderzoek naar de ‘vluchtelingenbelasting’. Hoe kan Nederland voorkomen dat er geld naar Isaias gaat? Ook de rol van de ambassade wordt onderzocht. Binnenkort komt de regering met antwoorden.

KaartjeEritreaEen officieel Nederlands verbod op de belasting is logisch, maar Isaias zal zich er waarschijnlijk niets van aantrekken en ook in Nederland blijven chanteren. Laten we daarom zijn netwerk, zijn ‘lange arm’ in Nederland oprollen. Bij maffiapraktijken horen alle beproefde tegenmaatregelen: een anonieme kliklijn, opsporing van daders, getuigenbescherming, etc. Veel Eritreeërs maakten een levensgevaarlijke reis op zoek naar veiligheid en vrijheid. Bescherm hen, en ons, tegen deze chantage.

Marga van Zundert is wetenschapsjournalist en redacteur bij het Wereldpodium dat op 8 december een podium organiseert over Eritrea. Dit artikel verscheen in het Brabants Dagblad (9 december 2016) en Eindhovens Dagblad (12 december 2016).

Inschrijfformulier Ontmoetingslunch zaterdag 26 november

Publicatiedatum: 9 november 2016

Aanmelding voor de ontmoetingslunch is niet meer mogelijk.

 

Met de Ontmoetingslunch wil het Wereldpodium samen met SNV Brabant Centraal graag meer mensen in contact brengen met nieuwkomers. De ontmoetingslunch maakt deel uit van het Peerke Dondersfestival waarvan het thema Integratie is: wat kan de migrant zelf doen en wat kan de Nederlandse samenleving doen? Hoe kunnen we beter samen leven waardoor integratie nu beter aan gaan pakken dan in het verleden?

 

Het Peerke Dondersfestival wordt mede mogelijk gemaakt door Gemeente Tilburg en Stichting Jacques de Leeuw.

Logo-een-wereld-te-winnen

 

Jacques de Leeuw logo

 

Woensdag 16 november – Wereldse Ontmoeting: Marokko

Publicatiedatum: 27 september 2016

Blijven de Marokkanen komen?

Flag_of_Morocco.svgHet gaat goed met Marokko. De economie groeit al jaren met 4-5 procent. Koning Mohammed VI opende dit jaar de grootste zonne-energiecentrale ter wereld. Marokkanen kozen deze maand een nieuw parlement. En Michelle Obama prees het land waar bijna alle meisjes naar school gaan. Marokko is een baken van rust, democratie en veiligheid in de regio: een modern bruggenhoofd tussen Europa, Afrika en de Arabische wereld.

Toch wagen jaarlijks duizenden jonge Marokkanen hun leven door in een bootje te stappen naar Europa. Dit jaar vroegen meer dan 250 Marokkanen asiel aan in Nederland. Waarom? Voorspeld is dat Marokko over tien jaar welvarender kan zijn dan Zuid-Europa. En recht op asiel is er niet, ze ‘verdwijnen’ vaak in illegaliteit.

We spreken over het moderne Marokko met (Marokkaans)-Nederlandse experts. Sprekers zijn o.a.

  • AhmedMarcouch#1Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch, woordvoerder migratiebeleid PvdA, geboren in Beni-Boughafer in Noord-Marokko
  • Jan Hoogland, doceert Arabisch aan de Radboud Universiteit Nijmegen, net terug in Nederland na zes jaar directeur NIMAR (Nederlands Instituut in Marokko) in Rabat
  • Journalist en arabist Sietske de Boer woonde twaalf jaar in Marokko en schreef een boek over de geschiedenis van de Rif waar de roots liggen van 80 procent van de Nederlandse Marokkanen
  • Samir el Hadaoui, ook bekend als Meester Samir, doceert maatschappijleer op ‘zwarte scholen’ en traint jongerenwerkers in identiteit

 

Marokkaanse maaltijd

U schuift deze avond aan tafel bij Marokkaanse Tilburgers voor een -uiteraard- Marokkaanse maaltijd. Hoe kijken uw stadsgenoten naar Marokko? Volgen zij de ontwikkelingen? Tafelgasten zijn o.a. Abdelkader Barkane (stedenbouwkundige, bestuurslid El-Feth Moskee, oud-Fontys student), Esmah Lahlah (docent victimologie Tilburg University), Youssef Azghari (docent Avans Hogescholen en schrijver), Hind Hakki (zangeres), Abderraham el  Aissati (docent Taal en cultuur Tilburg University). Gastheer of -vrouw aan u tafel is een Fontys-student Global Development issues. Zij verdiepten zich de afgelopen tijd ook in Marokko.

De avond wordt geleid door journaliste Halima Özen en Fontys-docent Martin de Wolf

Programma (o.v.):
16.30 – 17.00: inloop
17.00 – 18.00: podiumgesprek
18.00 – 19.00: pauze met Marokkaanse maaltijd en tafelgesprek
19.00 – 20.00: podiumgesprek

Wereldse Ontmoeting: Marokko
Wanneer: Woensdag 16 november
Waar: Fontys Stappegoor, Professor Goossenslaan 1, 5022 DM Tilburg, gebouw P1 (F204)
Tijdstip: Aanvang programma 17.00u. | inloop vanaf 16.30u.
Entree: €5,- | gratis entree voor studenten van Fontys Hogescholen op vertoon van collegekaart. De entreeprijs is inclusief een wereldmaaltijd.
Aanmelden:  Aanmelden voor deze bijeenkomst is niet meer mogelijk.

 

Larache,_sur_la_côte_Atlantique_(14346666832)

De Wereldse Ontmoetingen zijn in samenwerking met Fontys Lerarenopleiding Tilburg en De Kennismakerij en mede mogelijk gemaakt door Een Wereld te Winnen.

Fontys

logo kennismakerijLogo - een wereld te winnen

Verslag Peerke Donderslezing 2016 – Grote schoonmaak in ons cultureel archief

Publicatiedatum: 8 november 2016


6e Peerke Donderslezing uitgesproken door hoogleraar Gloria Wekker op zondag 6 november 2016

020Gloria Wekker 2016 Fotografie Karla Hoffman naamsvermelding verplicht Fotografie Karla Hoffman - 2Suriname vormde de verbinding. Het land waar hij naar toe ging en zij vandaan kwam. Nooit eerder was de Peerke Donderslezing uitgesproken door een Surinaamse, zelf ook opgegroeid in Tilburg. Maar de verbinding tussen pater en spreker ging dieper: hij vereenzelvigde zich met leprozen die werden uitgesloten door het stigma van hun ziekte; zij toonde zich solidair met de slachtoffers van discriminatie en racisme. Desondanks was Gloria Wekker ook kritisch over Petrus Donders. Ze benoemde zijn afkeer van de inheemse godsdienst van de marrons (gevluchte slaven in Suriname) die leidde tot de vernietiging van hun heiligdommen. Ook plaatste zij een stevige kanttekening bij het beeld van Donders in Tilburg. ‘De verhoudingen tussen de witte pater en de zwarte man zijn volstrekt asymmetrisch’, betoogde de emeritus professor in Genderstudies en Etniciteit. ‘De houding is paternalistisch en onderdrukkend.’ Ook het logo van de Peerke Donderslezing kon niet op haar goedkeuring rekenen!

Positiviteit
Racisme, inburgering en integratie waren de thema’s van de zesde Peerke Donderslezing op zondag 6 november. Het publiek kreeg een middagvullend programma voorgeschoteld met veel persoonlijke getuigenissen en positieve acties. Want, zoals Sara van den Brink uit de Tilburgse wijk Fatima zei: ‘Positiviteit trekt positiviteit aan.’ Voor Sara werd dit heel concreet toen ze in een onbezonnen moment beloofde een bruiloftsfeest te organiseren voor twee Syrische geliefden die tijdens hun vlucht waren getrouwd. Haar oproep op Facebook ontketende zoveel reacties dat binnen twee weken in Tilburg een volledig gesponsord feest kon worden gevierd met 200 gasten. Sara, zelf dochter van een Palestijnse vader en een Nederlandse moeder, is actief voor het burgerinitiatief ‘De Wijk Helpt’ dat de inburgering van 400 vluchtelingen in de wijk Fatima begeleidt en activiteiten organiseert die aansluiten bij de wensen van álle wijkbewoners. Sara zorgde ook voor de pauzehap: heerlijke houmous en labne om te dippen en te combineren met gepofte maïs. De activiteiten van ‘De Wijk Helpt’ zijn een goed voorbeeld van nieuwe vormen van integratie met nadruk op menselijkheid, ontmoeting en wederkerigheid.

Verschillende identiteiten
Tijdens haar inburgering had Zainab Osman deze vormen van integratie node gemist. Zainab kwam 22 jaar geleden uit Somalië naar Nederland en merkte dat haar ambities in botsing kwamen met de perspectieven die Nederland te bieden had. Ze moest lang wachten op een verblijfsvergunning, kon niet meteen beginnen met taalonderwijs en had lang geen zicht op maatschappelijke participatie. Het hele inburgeringstraject duurde 9 jaar, inmiddels is Zainab wijkverzorgende en gemeenteraadslid in Wijchen. Ze vertelt er gedreven over en maakt duidelijk dat ze veel heeft moeten inleveren om zover te komen. ‘Waarom kan ik niet een identiteit in Nederland opbouwen en daarbij delen van mijn ‘roots’ behouden”?’ vragen Zainab en Halima Özen zich af. Halima is dochter van Marokkaanse gastarbeiders, groeide op in Tilburg en kwam als tiener in de knoop met haar verschillende identiteiten. Vandaar haar pleidooi om integratie te vernieuwen en menselijker te maken.

Raciale superioriteit
In haar lezing verwijst Gloria Wekker naar twee inspiratiebronnen: de Amerikaanse schrijfster Toni Morrison en de Palestijnse filosoof Edward Said. Aan hem ontleent ze het begrip ‘cultureel archief’: een verzameling beelden, woorden, instituties en referenties in onze hoofden. Aan dit archief ontlenen we, bewust en onbewust, een gevoel van raciale superioriteit waardoor we blind zijn voor de rampzalige gevolgen van onze koloniale erfenis. Klasse, ras, gender en seksuele geaardheid zijn nog steeds ‘assen van verschil’, aldus Wekker en ze werken op elkaar in. Onze raciale superioriteit verklaart de heftige reacties op het uiterlijk van Zwarte Piet. Het feit dat deze zwarte figuur heel belastend is voor zwarte kinderen in onze samenleving, wordt gebagatelliseerd en genegeerd. Maar beelden zijn er om ze te deconstrueren, vindt Gloria Wekker: “Als we onze blinde vlekken begrijpen, kunnen we ervan leren en nieuwe beelden gaan zien.” Vandaar haar oproep: “Doe iets met die beelden van raciale superioriteit. Dat zal iedereen een hoop emotionele ballast schelen!”

Bi-ba-boom
De verschillende programmaonderdelen worden aan elkaar gezongen en getrommeld door gelegenheidsduo Peer de Graaf en Peto Cadmus. Samen zingen ze van de bi-ba-boom waaronder je kunt spelen, lachen en praten. Het oorspronkelijk Nigeriaanse liedje is ooit vernederlandst in Suriname en wordt nu meegezongen en meegeklapt in Tilburg. Want migreren is van alle tijden zoals Peerke Donders al heeft laten zien. En het kost altijd moeite en inspanning om je op een nieuwe plek thuis te voelen. Maar taal, beelden, een maaltijd en een feest kunnen helpen om blinde vlekken op te heffen en nieuwe identiteiten te ontdekken. Zoals in elke lezing een nieuw facet van de Peerke Donders’erfenis zichtbaar wordt.

Tekst: Marianne Dagevos www.marcada.nl

Fotografie: Karla Hoffman www.karlahoffman.nl

 

De Peerke Donderslezing 2016 is werd mede mogelijk gemaakt door Gemeente Tilburg en Stichting Jacques de Leeuw.

Logo-een-wereld-te-winnen

 

Jacques de Leeuw logo

Share Button

 

Aanmeldformulier Wereldse Ontmoeting – Marokko 16 november

Publicatiedatum: 26 oktober 2016

 

Aanmelding voor deze bijeenkomst is niet meer mogelijk.

 

De Wereldse Ontmoetingen zijn in samenwerking met Fontys Lerarenopleiding Tilburg en De Kennismakerij en mede mogelijk gemaakt door Een Wereld te Winnen.

Fontys

logo kennismakerijLogo - een wereld te winnen

 

 

Wereldpodium tip: Week met de nieuwe Tilburgers van 16 t/m 23 oktober

Publicatiedatum: 12 oktober 2016

logo week nwe tilburgers

Zondag 16 oktober tot en met zondag 23 oktober staat in het teken van de ‘Week met de Nieuwe Tilburgers’. In deze week wordt op verschillende locaties in onze stad extra aandacht besteed aan nieuwe bewoners van onze stad, in het bijzonder vluchtelingen die het afgelopen jaar onder ons kwamen wonen. De ontmoeting en dialoog met onze burgers die met veranderingen worden geconfronteerd staat daarin centraal. Meer dan tien organisaties hebben zich ingezet om een mooi, spraakmakend en gevarieerd programma neer te zetten. In deze week willen we pleiten voor een hartelijk welkom en meewerken aan een goede en gastvrije opvang in onze stad. Een greep uit het programma:  Op diverse plaatsen worden er religieuze vieringen gehouden voor en met vluchtelingen. De schrijver van het boek Bitterzoete thee, Zahed Nurin komt vertellen over hoe hij zijn plek ziet in Nederland. Daarnaast is er ook ruimte voor ontspanning middels een yogales voor bestaande en nieuwe Tilburgers. Kijk hier voor het programma , op weekvandevluchteling.blogspot.nl of www.rondetafelhuis.nl.

De week van de nieuwe vluchteling is een vervolg op de bijeenkomst ‘Tilburg Tolerante stad, die religieuze groeperingen in Tilburg hadden met burgemeester Noordanus en wethouder Hendrickx in mei dit jaar. Op deze avond ondertekenden tientallen religieuze organisaties een slotverklaring waarin ze verklaren zich hiervoor in te zetten. Deze week is georganiseerd door Tilburgse religieuze organisaties en gemeenschappen, op uitnodiging van het Ronde Tafelhuis en de PAX Ambassade van Vrede Tilburg.

Herbouw scholen mede mogelijk gemaakt door opbrengst Benefietavond Nepal

Publicatiedatum: 12 oktober 2016

In 2015 werd Nepal in korte tijd tot tweemaal toe getroffen door een zware aardbeving. Voor de wederopbouw logo Medora Nepalorganiseerde het Wereldpodium samen met de Hindoegemeenschap Tilburg en het Ronde Tafelhuis een zeer geslaagde benefietdiner.  De opbrengst van deze avond kwam geheel ten goede aan Medora Nepal in Moergestel. Hieronder het laatste nieuws uit Nepal van stichting Medora.

 

De eerste twee nieuwe klaslokalen zijn klaar.

School in Phinam (Gorkha)De school in Phinam (Gorkha) is de eerste van de drie scholen waar de bouw vrijwel gereed is. Als een opvallend
baken boven op een bergkam verschijnt een geel gebouw. Het terrein van de school die we gaan bezoeken kennen we inmiddels aardig goed, maar wat we nu zien is nieuw. Het zijn ‘onze’ twee nieuwe klaslokalen!

Deze school, behorend bij een kleine Moslimgemeenschap, heeft hard gewerkt. Ze heeft, volgens afspraak, alle ongeschoolde arbeid zelf bekostigd. Het resultaat mag er zijn. Als de ramen en deuren geplaatst zijn dan kunnen de lokalen in gebruik worden genomen. De klaslokalen zijn aardbeving proof gebouwd. De pilaren zijn dikker en er zijn vier stalen dwarsverbanden aangelegd.

Uw bijdrage aan Medora Health foundation Nederland en Medora Nepal België ten behoeve van de slachtoffers van de grote aardbeving begin 2015 is goed besteed. De andere twee gebouwen zijn in vergevorderd stadium. Ook deze lokalen zullen voor de winter in gebruik genomen kunnen worden.

Medora Nepal heeft een documentaire laten maken over het getroffen gebied. Zie hieronder de trailer.

 

Aanmeldformulier Wereldse Ontmoeting – Eritrea donderdag 8 december

Publicatiedatum: 27 september 2016

 

Omdat we het maximum aantal aanmeldingen hebben bereikt, kunt u zich voor deze bijeenkomst helaas niet meer aanmelden!

 

De Wereldse Ontmoetingen zijn in samenwerking met Fontys Lerarenopleiding Tilburg en De Kennismakerij en mede mogelijk gemaakt door Een Wereld te Winnen.

Fontys

logo kennismakerijLogo - een wereld te winnen

Zondag 6 november – Peerke Donderslezing door Gloria Wekker

Publicatiedatum: 28 september 2016

‘Het maakt verschil of je wit bent of zwart, en niet zo’n klein beetje ook!’

Fotos Jean van LingenEen week voordat Sinterklaas in Nederland wordt binnengehaald en drie dagen voordat duidelijk is hoe het Sinterklaasjournaal dit jaar de knechten van de goedheiligman in beeld brengt, zal prof. dr. Gloria Wekker op zondag 6 november in het Tilburgse theater MIDI de Nederlandse samenleving een spiegel voorhouden.  De 66-jarige emeritus hoogleraar Gender en Etniciteit aan de UvA spreekt dan de zesde Peerke Donderslezing uit.

Wekker is sociaal en cultureel antropoloog, en van Surinaamse afkomst. In Tilburg praat ze vooral naar aanleiding van haar boek White Innocence: Paradoxes of Colonialism and Race, waarin ze betoogt dat Nederlanders zichzelf graag op de schouders kloppen als een progressief en kleurenblind volk, maar dat racisme nog altijd een grote rol speelt in de samenleving. Onlangs sprak zij zich hierover in een Volkskrant-interview nadrukkelijk uit: “Ik zeg niet dat alle witte mensen racisten zijn. Mijn punt is dat er een diepgewortelde cultuur van witte superioriteit is, die ontkend wordt. Ik vind dat geen extreme stelling. De reacties daarop zijn dat wel. Het is kennelijk de eerste keer dat Nederlanders zo’n soort boodschap horen. Daar schrikken ze van”, aldus Wekker.

Op zondagmiddag 6 november 2016 zal emeritus hoogleraar Gender en Etniciteit prof. dr. Gloria Wekker de 6e Peerke Donderslezing uitspreken. Wekker praat in Tilburg vooral naar aanleiding van haar boek White Innocence: Paradoxes of Colonialism and Race waarin ze ingaat op het (onbewuste) racisme als gevolg van ons koloniaal verleden. ‘Witte onschuld’ volgens Wekker. Nederlanders zien zichzelf als tolerant, en een ieder die dat ter discussie stelt, stuit, onder meer in de pers, op flink veel weerstand.

Razernij
Haar visie roept hier en daar inderdaad felle reacties op, bijvoorbeeld op haar standpunten in de zwartepietdiscussie. Daarover is zij overigens niet verbaasd. Diversiteit is een onderwerp dat mensen tot razernij drijft. Het meest tekenende voorbeeld is natuurlijk de zwartepietdiscussie. Die staat bol van de spanningen. Zwarte Piet wordt met grote hardnekkigheid en hevigheid verdedigd: dit is ons onschuldige kinderfeest en jullie willen het van ons afpakken. In bredere zin raakt de diversiteitsdiscussie aan het rooskleurige beeld dat wij als samenleving van onszelf hebben. Het dominante discours is: wij zijn niet racistisch”, stelt Wekker in de Volkskrant. Wekker huilt niet mee met de wolven in het bos, zij is en blijft een wetenschapper. Een antropoloog die zich niet blindstaart op één cultuur: “Het maakt verschil of je wit bent of zwart, en niet zo’n klein beetje ook. Als je als zwart persoon wilt overleven in een samenleving die gedomineerd wordt door witte mensen, dan zul je beide culturen moeten kennen.” Maar ze heeft wel een boodschap: “Ik denk dat ik voor iets belangrijks sta. Daar ben ik niet bescheiden in. Het is belangrijk dat mensen kennis nemen van mijn boodschap,” aldus Wekker in de Volkskrant.


Uitgebreid programma
De lezing van Gloria Wekker is op 6 november het hoogtepunt van een uitgebreid en interessant programma. De middag zal worden geopend door Mario Jacobs, wethouder Internationale Samenwerking en Asielbeleid. In het voorprogramma zijn er gesprekken met onder andere Zainab Osman (gemeenteraadslid Wijchen), Wali Alizadah (restaurant Sarban), Halima Özen (Het Ronde Tafelhuis). De lezing van Gloria Wekker zal worden ingeleid door Maureen Jackson van RADAR – meldpunt discriminatie. De muzikale omlijsting van deze middag wordt verzorgd door het duo Peer de Graaf en Peto Cadmus. De presentatie van de middag is in handen van Joyce van der Horst (hoofdredacteur Wereldpodium) en Ralf Bodelier.


Modern Wereldburgerschap

Centraal in elke Peerke Donderslezing staat de erfenis van Peerke Donders (1809-1887): een Tilburgse missionaris, geboren in een arm weversgezin, die zijn leven in dienst stelde van slaven en melaatsen in Suriname. De Peerke Donders-lezing wil concrete antwoord geven op de vraag hoe wij, als gewone burgers, net als Peerke in zijn tijd, verantwoordelijkheid kunnen dragen in een wereld die alsmaar onoverzichtelijker wordt. Een wereld waarin bovendien één op de zes mensen in extreme armoede en onveiligheid leeft; een armoede die we dagelijks zien op televisie en waarover we lezen in de krant. Kortom: Hoe kunnen ook wij, net als Peerke Donders, wereldburgers, kosmopolieten zijn? Gloria Wekker, van Surinaamse komaf, zal in haar lezing ook ingaan op haar persoonlijke relatie met en visie op Peerke Donders. Zo droeg haar vader zijn leven lang een relikwie van Peerke bij zich.

De Peerke Donderslezing van 2016 wordt georganiseerd in samenwerking met Tilburg University, SNV Brabant Central, Feniks Emancipatie Expertise Centrum Tilburg, Het Ronde Tafelhuis, Radar en Gemeente Tilburg. De lezing maakt deel uit van het Peerke Dondersfestival, waarvan het thema Integratie is: wat kan de migrant zelf doen en wat kan de Nederlandse samenleving doen? Hoe kunnen we beter samen leven waardoor integratie nu beter aan gaan pakken dan in het verleden?

 

Peerke Donderslezing 2016
Zondagmiddag 6 november 2016
MIDI Tilburg, Heuvelring 108
Aanvang 14.00u. Zaal open vanaf 13.30u
Entree € 7,50 in voorverkoop | dagprijs € 8,50 *
Kaartverkoop via de onlinekassa van MIDI Tilburg **

* Voor kinderen is de toegang gratis. Is de entreeprijs te hoog voor u en wilt u toch graag bij de Peerke Donderslezing aanwezig zijn, stuurt u dan een bericht naar informatie@wereldpodium.nu. U ontvangt dan een gratis toegangskaart.

** Aan de verkoop zijn reserveringskosten verbonden.

 

Fotografie Jean van Lingen

 

De Peerke Donderslezing 2016 is in samenwerking met Tilburg University, SNV Brabant Central, Feniks Emancipatie & Expertise Centrum Tilburg, Het Ronde Tafelhuis en Radar  en wordt mede mogelijk gemaakt door Gemeente Tilburg en Stichting Jacques de Leeuw.

Logo-een-wereld-te-winnen

 

Jacques de Leeuw logo

Zaterdag 26 november – Lunch eens met een vluchteling

Publicatiedatum: 9 november 2016

IMG_2570 (2)Op zaterdag 26 november organiseert het Wereldpodium samen met Stichting Nieuwkomers en Vluchtelingenwerk Brabant Centraal een gratis ontmoetingslunch bij Broodje Aap & Linke Soep, de cateringservice van Tilburgse vluchtelingen.

Tijdens de lunch maakt u kennis met vluchtelingen. U eet samen, maakt kennis en kijkt wat  u misschien voor elkaar kunnen betekenen. Het is niet de bedoeling om een maatjesproject op poten te zetten, daar zijn al meerdere organisaties in onze stad mee bezig. Wel willen we u op een laagdrempelige manier in contact brengen met ‘nieuwe’ Tilburgers. Nieuwkomers hebben behoefte aan contact met Nederlanders; om de taal te leren en de cultuur. En dat kost meer tijd dan je zou denken.

SNV en het Wereldpodium streven ernaar om zo nu en dan een dergelijke ontmoeting te organiseren. Want integratie is elkaar ontmoeten, elkaar leren kennen en iets voor elkaar betekenen!

Deelname aan de lunch is gratis, maar we vragen u wel zich aan te melden. Dat kan tot maandag 21 november. We willen graag een goede mix van ‘oude’ en ‘nieuwe’ Tilburgers.

Met de Ontmoetingslunch wil het Wereldpodium samen met SNV Brabant Centraal graag meer mensen in contact brengen met nieuwkomers. De ontmoetingslunch maakt deel uit van het Peerke Dondersfestival waarvan het thema Integratie is: wat kan de migrant zelf doen en wat kan de Nederlandse samenleving doen? Hoe kunnen we beter samen leven waardoor integratie nu beter aan gaan pakken dan in het verleden?

 

Ontmoetingslunch bij Broodje Aap & Linke Soep
Wanneer: Zaterdag 26 november
Waar: Broodje Aap & Linke Soep (de exacte locatie wordt u via de ontvangstbevestiging meegedeeld)
Tijdstip: Aanvang programma 12.00u. (tot circa 14.oou.)
Entree: gratis
Aanmelden: aanmelden voor de lunch is niet meer mogelijk
Info: voor meer informatie kunt u contact opnemen met Joyce van der Horst op 06 25168566

 

Het Peerke Dondersfestival wordt mede mogelijk gemaakt door Gemeente Tilburg en Stichting Jacques de Leeuw.

Logo-een-wereld-te-winnen

 

Jacques de Leeuw logo

 

 

 

Dinsdag 29 november – Film & Gesprek: Les chevaliers blancs – De witte redders

Publicatiedatum: 24 juli 2016

Witte ridders of ordinaire kinderhandelaars?

Filmposter1‘Stop met internationale adoptie. Het stimuleert kinderhandel en kinderen hebben recht op een leven in eigen land.’ Zo luidt het nieuwste advies van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) aan de minister. Het idee dat arme weeskinderen door adoptie worden gered, blijkt eenzijdig. Dat toont ook de film Les Chevalier Blancs.

Een team bevlogen NGO-medewerkers van Sud Secours (Move for Kids) arriveert in een anoniem Afrikaans land, waar oorlog en droogte heerst. Ze vertellen de lokale bevolking dat ze weeskinderen onderdak en onderwijs willen bieden op een andere, veiligere locatie. Maar leider Jacques Arnault (de Franse filmster Vincent Lindon) en zijn collega’s zijn in werkelijkheid van plan de kinderen te ‘redden’ door hen mee te nemen naar Frankrijk en daar te laten adopteren. Franse adoptieouders hebben hier zelfs al voor betaald. “Even one kid saved makes it worth it”, stelt Arnault.

Les chevaliers blancs oogt als een avonturenfilm. En is gebaseerd op ware feiten: de affaire L’Arche de Zoé, waarbij een Franse humanitaire organisatie in 2007 haar status misbruikte om kinderen weg te plukken uit Tsjaad voor Franse adoptieouders.

Filmmaker Joachim Lafosse staat bekend als de Belgische ‘maestro van de gemengde gevoelens’. Hij toont in Les chevaliers blancs hoe NGO’s soms op de grens van de wet balanceren en hoe eigen belangen en naïviteit soms de boventoon voeren bij de altruïstische praktijk van hulpverlening. “De hel is geplaveid met goede bedoelingen” 

Na afloop van deze film gaan het Wereldpodium & Amnesty International in gesprek met Mirjam Vossen. Mirjam studeerde journalistiek en International development studies. Ze schrijft al meer dan 20 jaar over ontwikkelingssamenwerking de beeldvorming van wereldwijde armoede in de media.  In 2015 publiceerde Vossen het boek Kinderen zonder ‘thuis’ over dilemma’s bij hulp aan kinderen in ontwikkelingslanden. Ze is ook zelf betrokken bij hulpprojecten in Malawi. Gespreksleider is ditmaal Joyce van der Horst.

Regie: Joachim Lafosse. België/Frankrijk 2015. Lengte112 min. Frans gesproken, Engels ondertiteld

Dinsdag 29 november, aanvang 19.15 uur. Kaartjes reserveren via Cinecitta

Deze filmvoorstelling met gesprek is onderdeel van MOVIES THAT MATTER ON TOUR. Op het programma staan hoogtepunten van het Movies that Matter Festival in Den Haag.

movies that matterlogo Amnesty Internationalcinecitta

Een baan? Voor jou 10 anderen

Publicatiedatum: 25 juli 2016

RobotwerkHard werken is voor laagopgeleiden niet langer een garantie voor een fatsoenlijk inkomen. Nu lijkt op Geert Wilders na niemand echt geïnteresseerd in hun lot. Ga zo door en na Brexit volgt Nexit.

Loont
Dat hard werken loont, is een diep ingebakken idee in Nederland. Onze welvaart danken we aan slimme, avontuurlijke, maar vooral hardwerkende voorouders. Zij rolden de mouwen op. Ze bouwden molens, schepen, dijken, havens, spoorlijnen, fabrieken en Deltawerken. Een mentaliteit die zorgde voor wereldwijde handel, rijkdom en veiligheid.

Na de oorlog was het ook lang zo: wie de handen flink uit de mouwen wilde steken, verdiende een eerlijke boterham. Ook de mindere studiebollen. Zij konden altijd aan de slag in een fabriek, de haven, bij de post, op kantoor of in de bouw. Geen vetpot, maar een vast salaris en goede kans dat de kinderen verder kwamen.

Dat geldt niet langer. ‘Werk is geen garantie meer om niet arm zijn’, concludeerde het Sociaal en Cultureel Planbureau onlangs. ‘Om niet arm te zijn moet je een fulltime baan hebben op redelijk niveau. En aan dat criterium voldoen steeds minder banen.’

Robots
Wat is er aan de hand? Voor een dikke half miljoen Nederlanders is er geen baan, ook al willen ze die dolgraag. En dat treft vooral laagopgeleiden. Robots en computers nemen hun werk over. En de concurrentie voor de overgebleven banen is moordend.

Een vaste aanstelling is bijna onmogelijk. Na twee tijdelijke contracten mag je elders solliciteren. Zekerheid, vastigheid, veiligheid: het bestaat niet langer aan de ‘onderkant’ van de arbeidsmarkt.

Erger nog is dat de concurrentie om de felbegeerde banen vaak oneerlijk is. Oost-Europeanen zijn door EU-regels goedkoper, en via schimmige uitzendconstructies véél goedkoper. Vakbond FNV rapporteert al jaren voorbeelden. Roemeense lassers en schilders werken voor één euro per uur op Nederlandse scheepswerven. West- Brabantse aardbeientelers stoppen het halve uurloon van Polen in eigen zak voor een slaapplaats in een ‘kippenhok’.

TrucjesAardbeienveld
Maar ook Nederlanders worden onderbetaald via trucjes met uitzendbureaus, payroll-bedrijven en nul-urencontracten. En zzp’ers bieden hun diensten om te overleven soms tegen dumpprijzen aan. Een regelrechte race to the bottom.

De gelukkigen die wel een baan bemachtigen, moeten vaak keihard bikkelen. Journalist Dennis l’Ami werkte tien maanden bij het distributiecentrum van Coop en schreef over zijn ervaringen. Via een headset kreeg hij opdrachten welke krat waarheen moest. Als een robot tilde hij per uur 2.500 kilo om de norm te halen. Diezelfde headset hield via gps ook bij hoe vaak hij naar het toilet ging en hoe lang hij pauze hield. Veel collega’s namen drugs om het moordende tempo vol te kunnen houden. Ook in thuiszorg, tuinbouw of schoonmaakbranche zijn de normen vaak onhaalbaar. En zelfs de makers van deze krant, de Persgroep*, profiteert van het grote aanbod aan werkelozen. Het tarief voor freelance journalisten is onlangs met 40 procent verlaagd. Er geldt: take it or leave it. Voor jou zo een ander. Maar een leefbaar loon bij elkaar te schrijven, valt zo niet mee. Journalistenvakbond NVJ startte een campagne: geen #uitpersgroep!

Slavernij
Nieuws is dit helaas allemaal niet. Dat is juist het probleem. Ondanks dat berichten over uitbuiting en onderbetaling al jaren de krant of tv halen, verandert er weinig. Dat ligt niet aan onze wetten. Het minimumloon, cao’s en de vele arboregels, ze zijn ingesteld omdat we unaniem vinden dat wie werkt een fatsoenlijk loon verdient en dat gelijk werk gelijk moet worden beloond. En de slavernij schaften we echt 150 jaar geleden al af.

Veel Engelsen stemden leave in het EU-referendum uit woede over het ‘inpikken’ van banen door Oost-Europeanen. ‘Dom en racistisch’, riep vervolgens heel Europa. Deels terecht, want de schuld ligt niet zozeer in EU-regels of bij migranten. Maar wie dagelijks oneerlijkheid meemaakt, aan de bel trekt en vervolgens merkt dat er niets tegen gebeurt, raakt gefrustreerd en protesteert terecht. Een kennis die bouwvakker is, zegt: “Het gaat mij er niet om wat die politici of bankdirecteuren verdienen en doen, zolang ik fatsoenlijk kan rondkomen.”

NYA_typing_classPopulisten
Nederland is het zesde rijkste land ter wereld. Daar zou toch iedereen een kans moeten krijgen met hard werken die fatsoenlijke boterham te verdienen? Handhaaf de regels, stuur extra controleurs op pad. Praat eens echt in de Tweede Kamer en in Brussel over de oneerlijke concurrentie, over fatsoenlijke salarissen en hoe meer banen te scheppen. Nu lijkt niemand echt geïnteresseerd in hardwerkende Henk en Ingrid, behalve populisten zoals Geert Wilders. Die schuiven de schuld graag in de schoenen van migranten, vluchtelingen of de islam. Wat je ook van Wilders mag vinden, het gaat om een heel concreet probleem van veel mensen. Als niemand luistert, stevenen we regelrecht op een Nexit af.

*Dit is de originele versie van het opiniestuk. De hoofdredactie van de Persgroep wilde het stuk niet plaatsen inclusief de passage over hun eigen beleid.

Marga van Zundert is wetenschapsjournalist en redacteur bij het Wereldpodium. Dit artikel verscheen in het Eindhovens Dagblad (13 juli 2016), Brabants Dagblad (19 juli 2016) en BN/De Stem (23 juli 2016)

Donderdag 8 december – Wereldse Ontmoeting: Eritrea

Publicatiedatum: 27 september 2016

Verlegen – gesloten – wantrouwend. Die indruk maken de jonge Eritrese vluchtelingen in Nederland. ‘Botsen’ de culturen? Maakt opgroeien in een dictatuur je gesloten? We praten erover met Eritrea-experts en Eritreeërs bij deze Wereldse Ontmoeting Eritrea. Lukt het Eritreeërs – vaak jong en alleen- hun weg te vinden in Nederland?

Syrische vluchtelingen waren volop in het nieuws. Maar over de tweede groep vluchtelingen, 16.000 meest jonge Eritreeërs, weet u waarschijnlijk veel minder. Zij vluchtten voor de dienstplicht die vaak uitmondt in jarenlange slavenarbeid. Eritrea is een harde dictatuur, bestempeld als het “Noord-Korea van Afrika”. En zelfs in Nederland vrezen Eritreeërs nog de ‘lange arm’ van het regime.

StillEenVandaagMirjamvanReisen

Sprekers:

  • Mirjam van Reisen (o.v.), hoogleraar in Tilburg. Ze doet onderzoek naar mensensmokkel en werd vanwege haar kritische geluid aangeklaagd en zelfs bedreigd.
  • Habtom Yohannes, Nederlands journalist van Eritrese komaf, schrijft als enige Eritreeër in Nederland vrijuit, ook over ‘de lange arm’ van het regime hier in Nederland.
  • Berhane Tekle Weldegergis, wetenschapper uit Eritrea en nu zes jaar in Nederland, gaat in op de vele problemen die jonge vluchtelingen uit Eritrea in Nederland ondervinden door de “grote cultuurschok”.

HabtomYohannes#1U kunt ook zelf napraten met gevluchte Eritreeërs uit de regio. Zij vertellen in kleine kring over  hun vroegere leven in Eritrea, hun tocht naar Nederland en hun leven hier.

Op deze avond uiteraard ook hapjes en muziek.
Presentatie: Kenan Avsjaloemov.

Een van de interviews tijdens dit podium is in het Engels. Voertaal is Nederlands.

 

Oproep – Wij zoeken nog enkele Nederlandse Eritreeërs die bij deze Wereldse Ontmoeting in kleine kring wat willen vertellen over het land. Contactpersoon: redacteur Marga van Zundert via marga@wereldpodium.nu.

 

Flag_of_Eritrea

Eritrea – Al sinds de onafhankelijk van Ethiopië in 1991 regeert dictator Isaias Afewerki  met harde hand zijn land. De VN schreef onlangs een vernietigend rapport: het land maakt zich schuldig aan misdaden tegen de menselijkheid. Persvrijheid bestaat er niet. Vooral jonge Eritreeërs vluchten massaal voor de dictatuur; Eritrea is ‘het snelst leeglopende land ter wereld’. De afgelopen jaren bereikten meer dan 16.000 Eritreeërs Nederland. Het is de grootste groep nieuwe vluchtelingen na de Syriërs. Van Eritreeërs in Nederland wordt verwacht dat ze twee procent van hun loon afstaan aan de Eritrese ambassade. Er zijn veel verhalen over bedreigingen. De IND ontsloeg tolken vanwege banden met de partij van Afewerki. De meeste, recente vluchtelingen zijn jonge Koptische christenen, ca. 80 procent krijgt een verblijfsvergunning.

 

Wereldse Ontmoeting: Eritrea
Wanneer: Donderdagavond 8 december
Waar: De Kennismakerij, Spoorzone
Tijdstip: Aanvang programma 19.30u. | inloop vanaf 19.00u.
Entree: €5,- | gratis entree voor scholieren en studenten op vertoon van schoolpas of collegekaart |

Omdat we het maximum aantal aanmeldingen hebben bereikt, kunt u zich voor deze bijeenkomst helaas niet meer aanmelden!


De Wereldse Ontmoetingen zijn in samenwerking met Fontys Lerarenopleiding Tilburg en De Kennismakerij en mede mogelijk gemaakt door Een Wereld te Winnen
.

Fontys

logo kennismakerijLogo - een wereld te winnen

 

 

 

 

 

 

 

20 juli – Nabi & Morteza (St. Jozefzorg) – Stadsstrandgesprek

Publicatiedatum: 12 juli 2016

Op een steenworp afstand van het Stadsstrand wonen sinds een half jaar 400 vluchtelingen.  Ze hebben onderdak gevonden in het voormalig verzorgingstehuis St. Jozefzorg. Twee van hen vertellen op woensdagavond 20 juli waarom zij in zo’n gevaarlijke, gammele, overvolle boot stapten om de Middellandse Zee over te steken naar Europa.

Nabi1Avonturiers uit Nood

Maak kennis met de jonge Nabi Mustafa (22) uit Syrië, een vrolijke, optimistische Koerd, de jongste uit een groot boerengezin dat het niet breed had, maar gelukkig was tot de oorlog uitbrak en de bommen vielen. Nabi hoopt nu op een huisje hier, een gezin, werk en op kinderen die -anders dan hijzelf- naar school kunnen. “We dachten dat de revolutie het leven beter zou maken, maar nu is iedereen gevlucht. Gelukkig heb ik hier al veel vrienden gemaakt.”

Ook hoort u het verhaal van Morteza Dehghani (40) uit Iran. Hij had een groot bouwbedrijf, 150 man personeel en een privéchauffeur, maar moest vluchtten na bedreigingen en marteling. Alle bagage ging overboord op weg Griekenland om niet te verdrinken. Hij hoopt nu op een nieuw leven in Nederland in vrijheid, vooral voor zijn dochtertje Ainaz (9). “We zijn veilig, maar het wachten op een verblijfsvergunning voelt als stilstaan. Erger eigenlijk: als achteruit gaan. Ik zou zo graag snel meedoen hier.”

Omdat Nabi en Morteza het Nederlands (en Engels) niet genoeg beheersen om hun verhaal zelf te vertellen, stellen wij ze eerst uitgebreid aan u voor. We vertellen in het Nederlands/Engels hun achtergrond: waarom en hoe ze zijn gevlucht? Vervolgens beantwoorden ze graag op het podium vragen over hun leven vroeger en nu met hulp van een tolk.

Maak kennis met deze twee nieuwe Tilburgers, met hun geschiedenis en met hun dromen over de toekomst. We hopen nog op een derde gast(e) uit St. Jozefzorg.

De muzikale intermezzo’s zijn deze avond van jong ‘Tilburgs’ talent: singer-songwriter Anne van Damme. Anne  komt uit Zeeuws-Vlaanderen, en is onlangs afgestudeerd aan de Rockacademie in Tilburg en begeleidt zichzelf op gitaar. Hier hoort u een voorproefje.

Woensdagavond 20 juli, 20.30 uur Stadsstrand (Twentestraat 6), toegang gratis. Bij droog weer buiten – Bij regen in het strandpaviljoen

Gespreksleider: Halima Ozen

Redactie & Organisatie: Marga van Zundert & Tanja Davans (Het Wereldpodium) ism Sara van den Brink (De Wijk Helpt)

 

vluchteling – migrant – avonturier

Het Wereldpodium praat ook deze zomer drie maal op het stadsstrand met een ‘avonturier’. Het zijn diepgravende gesprekken over opgroeien in een land hier ver vandaan, over bedreiging en oorlog, over afscheid nemen, over barre tochten, over dromen en angsten en hoop op een nieuw leven. De avondgesprekken vinden plaats op het stadsstrand tegen het decor van een vluchtelingenboot, in het vallende duisternis, bij flakkerend vuur, onder de sterrenhemel. Getalenteerde vluchtelingen of jong Tilburgs talent zorgen voor muzikale intermezzo’s.

Foto StadsstrandDe gesprekken zijn op woensdagavonden en startten om 20.30 uur, eind rond 21.45 uur. Data: 18 mei, 15 juni en 20 juli
Locatie is het stadsstrand in Nieuw Jeruzalem, dit jaar gelegen op Twentestraat 6. Ook bij slecht weer gaat het programma door (binnen).

Avonturiers uit nood is een programma in samenwerking met De Wijk Helpt, Amnesty International, en is onderdeel van Piushaven Levend Podium.

logodwh

Logo Piushaven Levend podiumlogo Amnesty International

Share Button

Joyce van der Horst nieuwe hoofdredacteur

Publicatiedatum: 4 juli 2016

Joyce1

Vanaf 1 juli 2016 is Joyce van der Horst de nieuwe hoofdredacteur van het Wereldpodium. Ze volgt Michel Knapen op die hoofdredacteur a.i. was sinds het vertrek van Ralf Bodelier. Joyce was al actief als presentatrice bij het Wereldpodium, bij onder andere Wintervuur, Avonturiers uit Nood en Movies that Matter Film & Gesprek. Ze is al gestart met de organisatie van het Peerke Dondersfestival. Onderdeel van het festival is de Peerke Donderslezing 2016. Tijdens het festival staat  de vraag centraal hoe Tilburg  vluchtelingen zo snel en goed mogelijk een plek geeft in de samenleving.

Verslag 18 mei Avonturier uit Nood Christopher uit Zuid-Soedan

Publicatiedatum: 9 juni 2016

ChristopherTilburg (3)“Officieel bestond ik niet meer. En dat betekent in Zuid-Soedan meestal maar een ding….”

De Zuid-Sudanese journalist Christopher vertelde op het stadsstrand over zijn gevaarlijke werk. Een indringend verhaal over oorlog en onrecht. Ook aangeschoven: Dion van den Berg van vredesorganisatie Pax.

Christopher is journalist in het nieuwste land ter wereld: Zuid-Soedan. Het land ontstond in 2011 na afscheiding van Soedan. Daar ging een bloedige vrijheidsstrijd van meer dan vijftig jaar aan vooraf. De vreugde over de onafhankelijk duurde echter kort. Al in 2013 al brak een burgeroorlog uit.

Ondanks de oorlog waren zijn eerste jaren waren mooi en vrolijk, vertelt Christopher. Tot welke stam of religie je behoorde, deed er niet toe begin jaren tachtig. Hij herinnert zich het kijken naar Bollywoodfilms met alle kinderen uit de buurt voor die ene tv. Buren hielpen elkaar. Er was grote saamhorigheid. En de mensen waren trots. Ook al heerste er honger je zette je gasten eten voor, maar die weigerden uiteraard.

Toch was de oorlog nooit ver weg. Vanaf een jaar of negen moesten jongens in Zuid-Soedan oppassen. Het regeringsleger eiste hen op. Ze kregen een militaire training in het noorden en moesten vervolgens meevechten tegen opstandelingen uit het zuiden. “Je liep dus kans tegen je eigen mensen te moeten vechten. Dat wilde ik niet.” Christopher besloot daarom in 1989 te vluchten, met zijn tante en neefjes naar buurland Oeganda. Zonder moeder of vader. “Mijn vader heb ik amper gekend, met mijn stiefvader heeft het nooit geklikt. Hij en mijn moeder bleven in Soedan.”

Christopher kwam terecht in een vluchtelingenkamp waarna de tante de kinderen in de steek liet. Ze overleefden dankzij steun van de kerk die hem ook de kans gaf naar school te gaan. Met zijn goede cijfers kon Christopher zelfs doorstuderen. Hij wilde graag rechten doen, maar het werd journalistiek, de goedkoopste opleiding.

In 2005 kwam er een eind aan de vrijheidsstrijd in Zuid-Soedan. De opstandelingen sloten een vredesakkoord met de regering. Het zuiden kreeg meer autonomie en mocht een referendum organiseren over afscheiding. Christopher: “Een periode van hoop en optimisme. Veel vluchtelingen gingen terug, wij ook.” Maar er wachtte thuis geen warm onthaal. Terugkerende vluchtelingen werden als buitenstaanders gezien. “En zo voelde ik me ook. Ik bleek vaak andere opvattingen te hebben. Ik was in een andere wereld opgegroeid.”

Christopher vond werk als journalist bij een van de grote kranten in Juba, de hoofdstad van Zuid-Soedan. Zijn verhalen gaan vaak over onrecht. Over milieuvervuiling door bedrijven bijvoorbeeld, over een hoge regeringsfunctionaris die geld voor een ziekenhuis achterhield om een villa te bouwen of over vrouwen die zonder proces jarenlang gevangen zitten. Christopher hoopte op verandering. Die kwam. Zuid-Soedan werd in 2011 onafhankelijk. “Maar er gebeurde niets tegen corruptie en onrecht, terwijl de bewijzen overduidelijk waren.”

Het werken in Zuid-Soedan werd voor Christopher steeds moeilijker. In 2013 brak een burgeroorlog uit tussen aanhangers van de president en de vicepresident, allebei oud-rebellenleiders. Christopher en zijn collega-journalisten kregen steeds vaker ‘waarschuwingen’ als ze kritisch waren. Zelf werd hij een keer beschuldigd van spionage. Hij belandde in de cel en er werd hem verteld dat hij de volgende ochtend voor een vuurpeloton zou komen. “Dit is je laatste maal”, zei een bewaker. Een foto op zijn mobiel met de plaatselijke gouverneur redde zijn leven. “Maar op een persconferentie zei de president letterlijk tegen mij en de andere journalisten ‘jullie weten dat we hebben gedood en dat kunnen we opnieuw doen’.”

Een half jaar geleden kreeg Christopher via-via te horen dat zijn persoonsgegevens gewist waren. “Officieel bestond ik niet meer. Dat betekent in Zuid-Soedan meestal maar een ding…. Ze waren van plan me te doden.” Christopher vluchtte opnieuw naar buurland Oeganda. Korte tijd later kreeg hij te horen dat hij naar Nederland kon komen via Shelter City dat bedreigde mensenrechtenactivisten ondersteunt. Tilburg bood hem drie maanden onderdak en rust. Half juni is Christopher’s verblijf voorbij. Wat dan? “Ik kan niet terug naar Zuid-Soedan, dat is nog steeds te gevaarlijk. Mijn vrouw en dochtertje zijn in Oeganda.”

Hoe moet het verder met Zuid-Soedan? Heeft Christopher weer hoop nu er een vredesakkoord is? De gevechten zijn gestopt en de vicepresident is weer terug in de hoofdstad. “De problemen zijn niet opgelost met dit vredesakkoord. En na zoveel jaar oorlog en geweld zijn mensen onrecht haast gewoon gaan vinden. Het belangrijkste is dat die instelling verandert.” Christopher benadrukt dat de conflicten in zijn land niet zozeer draaien om godsdienst of stammen. “Die argumenten worden er vaak bijgesleept. Maar het draait om olie, geld en macht.”

Dion van den Berg van Pax schetst tijdens het gesprek het moeizame vredesproces in Zuid-Soedan. Wanneer in een land al zolang oorlog heerst, gaat die in mensen zitten. Veel Zuid-Soedanezen staan al bijna hun hele leven in de overlevingsstand. Ze zijn op hun hoede, wantrouwig en staan altijd klaar om te vluchten of vechten. Van den Berg: “De leiders van het land zijn de vroegere vrijheidstrijders. Vele hebben hun leven lang niet anders gedaan dan vechten. Maar regeren betekent kwesties oplossen met overleg, onderhandelen en diplomatie. Bij deze mensen is de reflex bij een conflict .. vechten, doden.” Pax probeert het vredesproces te stimuleren door burgers te onderwijzen in recht en bestuur. Ze proberen ook lokale ‘rechtbanken’ te ondersteunen of nieuw leven in te blazen. “We zoeken altijd een bottom-up benadering. Het moet vanuit de mensen zelf komen.”

Christopher en Dion van den Berg waren te gast op het stadsstrand op woensdagavond 18 mei 2016. Gespreksleider was Joyce van der Horst. Muziek was er pianist/componist Steven van der Hout.

Verslag: Marga van Zundert
Fotografie: Leroy de Leeuw

1 2 3 4 5 6 7 8

Hongersnood neemt af. Geef nog een, twee, drie keer…

Publicatiedatum: 26 mei 2016

Children-receiving-school-meals-provided-by-WFP-in-Fria4Er is weer hongersnood in Afrika. Maar het wordt de uitzondering op de regel. Want honger neemt fors af, zegt Ralf Bodelier.

En zo is er weer hongersnood in Afrika. 28 miljoen mensen in het oosten van het continent hebben nu al te weinig te eten en de komende maanden wordt het alsmaar erger. De boosdoener is El Niño, een afwijking van het klimaat die zich eens in de zes jaar voordoet en waardoor grote droogtes of enorme overstromingen kunnen ontstaan. Dit keer heeft El Niño zich van haar vervelendste kant laten zien.

Langzaam maar zeker dringt de ellende nu ook door in de Friese huiskamers. Hulporganisaties als het Rode Kruis vragen ons opnieuw om te doneren. Maar we zijn er ook een beetje klaar mee. Hoe lang zien we nu al die door hitte geblakerde akkers, tot op de ribben vermagerde koeien en kinderen met hongerbuikjes? Sommigen staan nog de gruwelijke beelden van Ethiopië uit de jaren ‘80 op het netvlies. De meesten herinneren zich nog de honger in de Hoorn van Afrika in 2011. Het lijkt daar maar niet beter te gaan. Velen twijfelen of we weer moeten geven. Is het geen water naar zee dragen? Staan ze volgend jaar niet wéér op de stoep? Zal het ooit beter gaan?

Het zijn lastige vragen, want niemand weet hoe de dag van morgen eruit zal zien. Maar één ding weten we wel: ondanks de tragische beelden op televisie en in de krant, is het aantal hongersnoden enorm afgenomen. Een hongersnood, zoals in communistisch China rond 1960, waarin naar schatting meer dan 40 miljoen mensen stierven, kwam sindsdien niet meer voor. De huidige hongersnood is eerder uitzondering en zeker niet de regel. En nu verwacht ook niemand dat alle 28 miljoen mensen om het leven komen. Er zijn vandaag teveel mensen, wereldwijd, bezig om deze hongersnood te bestrijden. Maar ook twee, een of een half miljoen doden zijn er natuurlijk veel te veel.

Spectaculaire daling

De daling in aantallen doden door hongersnoden is spectaculair. In 1950 telde de wereld ongeveer twee miljard mensen. In die tijd stierven jaarlijks gemiddeld zo’n 18 miljoen mensen in een hongersnood. Op dat moment was dat dus 1 op de 105 wereldburgers. Vervolgens zette de daling in.

In de jaren ‘80 kwamen jaarlijks nog 2 miljoen mensen om in hongersnoden. Op de 4,8 miljard mensen van dat moment, was dat 1 op de 2.400 mensen. En de daling zette door, zeker toen in 1989 een einde kwam aan het communisme. Tijdens de laatste grote hongersnood, in de Hoorn van Afrika in 2011, stierven rond de 200 duizend mensen. Op een wereldbevolking van 6,8 miljard was dat 1 op de 34.000 en een daling van honderden procenten ten opzichte van 1950.

BannerCordaidHongersnood is iets anders als ondervoeding. Ondervoeding betekent dat mensen niet genoeg te eten hebben om een gezond en fatsoenlijk leven te leiden. Een hongersnood komt, doodt en gaat. Ondervoeding is een probleem dat hele generaties verziekt. Op dit moment zijn wereldwijd zo’n 780 miljoen mensen ondervoed, waarvan twee-derde in Azië woont en dan vooral in India. 780 miljoen mensen op 7,4 miljard wereldburgers, dat is ongeveer 9 procent van de wereldbevolking. Maar ook hier gaat het beter. Een halve eeuw geleden was nog 50 procent van de wereldbevolking ondervoed.

Scepsis

We gaan, kortom, de goede kant op. Maar we zijn er nog niet. Zolang nog mensen honger lijden, kunnen we niet achterover leunen. Gelukkig worden de problemen alsmaar overzichtelijker en beter op te lossen. En hoe lastig het ook is om de toekomst te voorspellen, ik zou er toch op willen gokken dat we over tien, twintig jaar van de honger af zijn. Laten we daarom niet wegzakken in moedeloosheid en scepsis. Laten we blijven geven. Nog een, twee of drie keer. Hopelijk is honger daarna geschiedenis.

Dit opinieartikel verscheen in Gelderlander (21 mei), Leeuwarder Courant (21 mei), Eindhovens Dagblad (20 mei)

15 juni – Zainab Osman (Somalië) & Ammar Alkhatib (Syrië) – Stadsstrandgesprek

Publicatiedatum: 26 mei 2016

“De wereld gaat verder, maar jij staat stil”

Zainab OsmanWachten, wachten, wachten. Veel vluchtelingen doen niet anders. Werken, studeren, een cursus? Ze mogen het niet. Wat doet dat met je? We vragen het Zainab Osman uit Somalië. Ze moest negen jaar wachten en hopen op een verblijfsvergunning. “De wereld gaat verder, maar jij staat stil.” Inmiddels werkt Zainab in de zorg, heeft een huis en gezin, en is gemeenteraadslid in haar woonplaats Wijchen. “Je lijkt op Ayaan Hirschi Ali” krijgt ze vaak te horen.

Avonturier uit Nood

Zainab Osman (1974) groeide op in de Somalische hoofdstad Mogadishu als dochter van het hoofd van een basisschool en koranschool. Ze moest in haar jeugd regelmatig vluchten naar de woestijn voor bombardementen. De littekens van granaatscherven zijn daar de getuigen van. Op haar 19e vluchtte ze naar Nederland, zeven maanden later beviel ze van een zoon. De vader, haar echtgenoot in Somalië, was ruim 20 jaar ouder en voor haar uitgekozen door een oom nadat haar vader op haar 12e overleed. In Nederland volgde negen jaar wachten. Jaren van eindeloze procedures en afwijzingen, AZC’s en eenzaamheid. “Ik was de taal niet machtig en begreep het sociale verkeer niet. Ik durfde niets in het begin, niet naar de bank of iemand aanspreken. En toen werd Osman verliefd …. op een katholieke, witte Nederlander. “Voor het eerst in mijn leven moest ik zelf een keuze maken, iets wat ik nooit geleerd had.”

 

AmmarAmmar Alkhatib (27) is gevlucht uit Syrië en woont sinds oktober in Tilburg, in de noodopvang St. Jozefzorg op een steenworp afstand van het Stadsstrand. Ammar wil dolgraag iets doen, studeren bijvoorbeeld. Via crowd funding lukte het hem al om een film te maken over Tilburg, met een geleende camera maakte hij foto’s van vluchtelingen en hij vierde Carnaval. Ondertussen leerde hij een beetje Nederlands. We vragen Ammar na Zainab’s verhaal of hij het gevoel heeft dat zijn leven ‘stil staat’, en hoe hij zijn toekomst ziet.

 

De muzikale intermezzo’s zijn deze avond van jong ‘Tilburgs’ talent: singer-songwriter Jolanda Derks uit Erp, student aan de rockacademie. Jolanda Derks heeft een voorliefde voor Countrypop muziek en haar stem kun je het beste omschrijven als een mix van Taylor Swift en Carrie Underwood.  Ze wordt begeleidt door gitarist en medestudent Nick Jongejan (hier vind je een voorproefje van haar muziek).

Woensdagavond 15 juni, 20.30 uur Stadsstrand (Twentestraat 6), toegang gratis

Gespreksleider: Kenan Avsjaloemov

Bij droog weer buiten – Bij regen in het strandpaviljoen

 

vluchteling – migrant – avonturier

Het Wereldpodium praat ook deze zomer drie maal op het stadsstrand met een ‘avonturier’. Het zijn diepgravende gesprekken over opgroeien in een land hier ver vandaan, over bedreiging en oorlog, over afscheid nemen, over barre tochten, over dromen en angsten en hoop op een nieuw leven. De avondgesprekken vinden plaats op het stadsstrand tegen het decor van een vluchtelingenboot, in het vallende duisternis, bij flakkerend vuur, onder de sterrenhemel. Getalenteerde vluchtelingen of jong Tilburgs talent zorgen voor muzikale intermezzo’s.

Foto StadsstrandDe gesprekken zijn op woensdagavonden en startten om 20.30 uur, eind rond 21.45 uur. Data: 18 mei, 15 juni en 20 juli
Locatie is het stadsstrand in Nieuw Jeruzalem, dit jaar gelegen op Twentestraat 6. Ook bij slecht weer gaat het programma door (binnen).

Avonturiers uit nood is een programma in samenwerking met De Wijk Helpt, Amnesty International, en is onderdeel van Piushaven Levend Podium.

logodwh

Logo Piushaven Levend podiumlogo Amnesty International

Pak de verleiding eens echt aan

Publicatiedatum: 12 mei 2016

512px-Feet_on_scaleOvergewicht is minstens zo schadelijk als roken of drinken

‘Roken is dodelijk’ – ‘Geen 18, geen druppel’. U kent ze wel, de kreten om te waarschuwen tegen de verleidingen van sigaretten of alcohol. Ze staan in vette letters op elk pakje sigaretten, hangen in bushokjes en komen voorbij op radio en tv. Soms irritant vaak. Maar het werkt. Sinds 1980 is het aantal rokers bijna gehalveerd. En de afgelopen vijftien jaar daalde het percentage zware alcoholisten van 14 naar onder de 9.

Maar kent u slagzinnen tegen de allergrootste verleiding van deze tijd? Tegen ongezond en te veel eten? Misschien ziet u wel eens een ’30 minuten bewegen’ poster. Maar ik hoor of lees nergens ‘Snacken maakt dik’ of ‘Frisdrank geeft diabetes’. De enige kreet die mij te binnen wil schieten, is nog altijd: snoep verstandig, eet een appel. Ik hoor het mijn oma nog zeggen.

Overgewicht
Dat we nauwelijks waarschuwingen horen tegen ongezond eten is vreemd. Overgewicht is minstens zo’n groot en ernstig probleem als roken of alcohol. Wie te zwaar is, heeft grote kans op suikerziekte, hart- en vaatziekten en pijnlijke gewrichten. Ernstig overgewicht, obesitas, is doodsoorzaak nummer vier, alcohol staat op zeven. Iemand met obesitas maakt meer zorgkosten dan een roker.

En terwijl roken en drinken op hun retour zijn, blijven de kilo’s eraan komen. 25 jaar geleden was één op de drie Nederlanders te dik. Nu de helft. Dertien procent is zelfs obees. Voorspeld wordt dat in 2025 één op de vijf mensen wereldwijd ernstig overgewicht heeft, in westerse landen zelfs één op de drie.

BK_Big_King_(2014)_(crop_and_color_balance_correction)Voortdurende test
Dat snacken en snoepen niet gezond is, weten we wel. Maar de verleiding is gigantisch. Vet en zoet is lekker. We kunnen er haast niet genoeg van krijgen. Vet eten was nuttig in vroegere tijden toen een laagje vet mensen de winter door hielp.

Maar nu is al dat lekkers een voortdurende test voor je zelfbeheersing. Had het station in de jaren tachtig een boekwinkeltje waar je ook een kop koffie kon krijgen, nu zit er een snackbar én shoarmazaak én staat op elk perron een snoepautomaat. Nog nooit is een generatie opgegroeid in een wereld waar zoveel lekkernijen voor het grijpen liggen.

Een patatje-met is goedkoper dan een broodje gezond. En bedrijven trekken miljarden uit om hun slechte waar gewiekst te vermarkten. In de winkel staat de K3-chocoladehagel met schattige roze hartjes, vol vet en suiker, op kinderooghoogte. Sporthelden schitteren in cola-reclames. Zelf drinken ze water om op gewicht en in conditie te blijven.

Alleen in het weekend
Geen wonder dat het lang niet iedereen lukt om die verleiding te weerstaan. Ook ik gebruik trucjes om weerstand te bieden aan alle verleiding. Met volle maag naar de supermarkt gaan, helpt. Ik koop pelpinda’s in plaats van een zakje. En chips eten mag alleen in het weekend, vertel ik mezelf. Wat extra aanmoediging zou helpen. Laten we hetzelfde doen bij Snickers, frikandellen, Magnums en diepvriespizza als bij tabak en alcohol. Ontmoedig de producten met extra belasting, reclamebeperkingen en waarschuwingen.

Denemarken probeerde al een extra belasting op vet, net als de accijns op alcohol en tabak. Ze stopten na een jaar, te veel papierwerk. Maar draai het eens om: maak gezond eten juist goedkoper. Een appel of snoeptomaatjes voor een duppie. Gratis groente en fruit in schoolkantines en bij de voedselbank. Sport subsidiëren we ook.

512px-Hrushikesh_kulkarni_vegetablesStoplicht
Er zijn al goede ideeën voor voedseletiketten. Een stoplicht bijvoorbeeld: groen staat voor gezond, oranje is twijfelachtig, rood is ongezond. Of een ‘lopend’ poppetje met daaronder de tijd die iemand moet wandelen om de calorieën weer kwijt te raken. Simpele, heldere labels, toegekend door een onafhankelijke club consumenten en voedingsdeskundigen.

En géén reclame meer voor tussendoortjes. Geen borrelnotenreclame om negen uur ’s avonds wanneer mensen voor de buis hangen. En waar blijven de grappige sterspotjes met pakkende slogans die gezond eten promoten? Ik wil K3-komkommers in de winkel en theedrinkende topvoetballers in advertenties.

Dat is geen betutteling, voedseldemonisering of een aanslag op de economie. Het staat iedereen vrij om zijn favoriete snack op te smikkelen. Of bewust een uitzondering te maken voor een heerlijk stuk goede kaas of die feestelijke verjaardagstaart. Maar nog nooit was de verleiding zo groot, daar mag zeker een waarschuwing tegenover staan. Net als bij alcohol en tabak.

*Iemand heeft overgewicht bij een BMI boven de 25. Van obesitas is sprake bij een BMI boven de 30. BMI is je gewicht in kilo’s gedeeld door je lengte in het kwadraat. Weeg je 80 kilo en je lengte is 1,70 meter, dan is je BMI 80/(1,70×1,70) = 27,7.

Marga van Zundert is wetenschapsjournalist en redacteur bij het Wereldpodium. Dit artikel verscheen in het Eindhovens Dagblad (21 april 2016), Brabants Dagblad (21 april 2016) en BN/De Stem (23 april 2016)

Veel belangrijk nieuws hoort u niet

Publicatiedatum: 28 maart 2016

Fukushima_accidents_overview_mapDeze maand is het 5 jaar geleden dat Japan getroffen werd door een zeebeving. In de tsunami die op de beving volgde, verloren bijna 20.000 mensen het leven. Wat ons echter het meeste bijbleef, waren de enorme ontploffingen in de kerncentrale van Fukushima. Zij leidden onder meer tot het sluiten van alle kerncentrales in Duitsland. Want kernenergie, zo bleek maar weer, was levensgevaarlijk.

Fukushima
Ik dacht er niet anders over. Tot ik vorig jaar een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie over Fukushima voorbij zag komen. De organisatie constateerde dat bij de kernramp niet één slachtoffer was gevallen. Ook zijn er tot op de dag van vandaag geen aanwijzingen dat er door de ontplofte kerncentrale meer kanker voorkomt. Op grond van een groot internationaal onderzoek, meldde de Japan Times vorige week dat zelfs de evacuatie van de 160.000 inwoners rond de centrale niet nodig was geweest. Wanneer we al een conclusie uit ‘Fukushima’ kunnen trekken, dan is het deze: moderne kerncentrales zijn tegenwoordig zó veilig dat ze de zwaarste aardbevingen en tsunami’s kunnen doorstaan.

Wist u dat er in Fukushima geen slachtoffers vielen? Ik vermoed van niet. Hoe had u het ook kunnen weten? Zelfs van het NOS-journaal kregen we het niet te horen. Op de website van de NOS staat nota bene dat Fukushima ‘erger’ was dan de tsunami zelf.

Hoe is het mogelijk dat zo’n belangrijk onderwerp zo erbarmelijk wordt behandeld? Zijn journalisten onvoldoende opgeleid? Lezen zij geen wetenschappelijke rapporten? Of zijn ze zó gespitst op slecht nieuws, dat ze het goede niet willen horen?

Vluchtelingencrisis
Deze maand is het eveneens 5 jaar geleden dat in Syrië de oorlog begon. Ook over de ‘vluchtelingencrisis’ die daaruit ontstond, ontbreekt belangrijke informatie. In Europa begonnen we vanaf maart 2011 Syriërs op te vangen. Op dit moment zijn het er één miljoen, dat is één vluchteling op 500 Europeanen. Volgens veel Nederlanders zijn dat er zoveel dat we een ‘vluchtelingencrisis’ doormaken. Al maandenlang draait in de media dan ook alles om die ene vraag: hoe zorgen we ervoor dat niet nog meer Syriërs onze kant opkomen? Niemand lijkt zich af te vragen hoe we met een aantal eenvoudige aanpassingen en zonder al te veel problemen veel meer Syriërs opvang kunnen bieden

An_Aerial_View_of_the_Za'atri_Refugee_CampOok ik stelde me die vragen niet. Tot ik enkele weken geleden Jordanië bezocht en de kans had om een bezoek te brengen aan de Syrische grens. Op een bevolking van 6 miljoen mensen, vangt Jordanië nu 1,4 miljoen vluchtelingen op: dat is bijna één vluchteling op 5 Jordaniërs. Alles kraakt en zucht in het woestijnstaatje. De ziekenhuizen hebben niet genoeg bedden, het afval wordt minder goed opgehaald, de huizenprijzen zijn fors gestegen en de stadscentra staan vol met files. Bovendien zijn veel Jordaniërs bang dat ook terroristen de grens oversteken. In Jordanië valt met recht te spreken van een vluchtelingencrisis.

Toch is dat maar de helft van het verhaal. De andere helft bestaat uit een bewonderenswaardig vermogen om veel van deze problemen praktisch op te lossen. In het stadje Mafraq, op 30 kilometer van de Syrische grens, verdriedubbelde het aantal schoolkinderen. Mafraq loste het probleem op door de klassen te vergroten en door behalve in de ochtend, nu ook in de middag onderwijs geven. Jordanië voorkomt dat schoolverlaters op straat rondhangen door het collegegeld van universiteiten te halveren, waardoor veel jonge Syriërs studeren. Ook laat de overheid een steeds groter deel van de volwassen vluchtelingen zonder officiële werkvergunning aan de slag gaan. Voor deze concrete aanpak ontving Jordanië de afgelopen jaren vele miljarden euro’s aan ontwikkelingshulp.

Gedegen journalistiek
Net als de slachtofferloze ramp in Fukushima, is de pragmatische Jordaanse vluchtelingenaanpak volledig nieuw voor mij. Ik kan me er nog maar amper een oordeel over vormen, laat staan dat ik een antwoord heb op de vraag of zoiets ook in Europa mogelijk zou zijn. Vooralsnog ben ik vooral ontzet dat ik nooit eerder van deze Jordaanse strategie had gehoord. Waarom weten we niet dat er in Fukushima geen doden vielen? Waarom horen wij niet hoe Jordanië de enorme instroom van Syrische vluchtelingen het hoofd biedt? Wanneer we ons een gedegen oordeel willen vormen over belangrijke thema’s als (kern-) energie en vluchtelingenpolitiek, dan kunnen we niet zonder goed opgeleide journalisten die verder kijken dan de sensatie van de dag.

Ralf Bodelier is oprichter van het Wereldpodium, leider van de World’s Best News en oud-docent aan de Academie voor Journalistiek.

Dit opinie-artikel verscheen o.a. in het Eindhovens Dagblad (25 maart 2016)

Natuur brengt griezels voort

Publicatiedatum: 15 maart 2016

Aedes_AlbopictusZika. Na ebola hebben we er weer een enge tropische ziekte bij. Nederlanders annuleren reizen naar de vakantieparadijzen in Zuid-Amerika. Want daar worden plotseling opvallend meer kinderen geboren met microcefalie: een te kleine schedel en hersenafwijkingen. Aanvankelijk stonden artsen voor een raadsel. Maar al snel legden ze een verband met zika, een virusziekte die door muggen wordt overgebracht. Veel moeders met microcefalie-baby’s herinneren zich dat ze tijdens hun zwangerschap koorts hadden en huiduitslag kregen, de typische symptomen van zika. Bovendien valt het gebied waar microcefalie toeneemt samen met de verspreiding van het virus. Ook is het zikavirus gevonden in placenta’s en in het bloed van een aantal baby’s met microcefalie. Bij twee foetussen met ernstige microcefalie zaten veel virusdeeltjes in het hersenweefsel.

Genen
Zoals alle andere virussen is ook het zikavirus niet meer dan slechts een klein pakketje genen. Mensen hebben zo’n 21.000 genen, het zikavirus heeft er slechts zeven. Het enige wat die genen kunnen, is zich vermenigvuldigen in een cel van mens of dier. Ze veranderen de gastheercel in een virusfabriek, van waaruit ze zich verspreiden over de rest van het lichaam. Waartoe of waarom ze dat doen is niet de juiste vraag. Zichzelf kopiëren is gewoon het enige wat virussen kunnen. Ook virussen zijn een onderdeel van de natuur. Ja, ze zijn puur natuur, 100 procent biologisch, heel oer en levensgevaarlijk. Willen mensen er niet aan ten onder gaan, dan moeten ze vermeden en bestreden worden zoals we ook het hiv- of ebolavirus vermijden en bestrijden.

Sociale media
Op sociale media zijn andere verklaringen voor de microcefalie-baby’s veel populairder. Volgens nogal wat blogs en reacties, heeft moeder natuur dit niet op haar geweten. De talloze verklaringen wijzen naar de chemische of farmaceutische industrie. Zo zou een gif tégen muggenlarven de ware boosdoener zijn. Anderen wijzen op een nieuw type vaccin voor zwangeren. Of ze hebben het over genetische gemodificeerde muggen. Niet het simpele, natuurlijke zikavirus maakt kinderen ziek, maar door de mens uitgevonden middelen die juist bedoeld zijn om muggen en door muggen verspreidde ziektes te bestrijden.

OorzakenMicrocephaly-comparison
Het is verstandig om ook deze oorzaken te onderzoeken. Want dat zika en microcefalie samenvallen, kan inderdaad toeval zijn. Maar alle alternatieven stoten op harde tegenargumenten. De getroffen gebieden vallen maar voor een deel samen met de vaccinaties en met het verspreidingsgebied van de genetisch gemodificeerde muggen. En het larvengif tegen muggen heeft nooit eerder voor problemen gezorgd. De Wereldgezondheidsorganisatie belooft de verklaringen te onderzoeken, maar vooralsnog blijft ze zika als hoofdverdachte zien. Op social media heeft dat weinig effect: veel mensen blijven zika zien als een complot van de chemische en farmaceutische industrie die baat heeft bij de productie van vaccinaties, muggengif en genetisch gemodificeerde muggen. En de WHO trapt daarin of werkt eraan mee. Vroeger was elke rampspoed gewoon de wraak van god. Er waren immers altijd wel zonden of ongelovigen die straf verdienden. Wanneer je iets overkwam, kon je bidden of je er gewoon bij neer leggen. Tegenwoordig zoeken we naar de echte oorzaken van onheil en ziektes. En met succes. De deltawerken houden meer water tegen dan bidden. En waarom zou je je neerleggen bij blikseminslag wanneer je bliksemafleiders kunt monteren? Zo bedachten we centrale verwarming, zeep, vaccins en geneesmiddelen om gezond en prettig te leven.

Populair
Toch zijn veel van die slimme vindingen verre van populair. Beton, kunstmest, chemotherapie, antibiotica, plastics, we vinden ze misschien noodzakelijk maar ook onnatuurlijk. We vinden het allemaal kunstmatig, chemisch spul. Dat kan nooit goed zijn voor de mens, zo is de gedachte. En de industrie die al deze chemische producten fabriceert en er geld aan verdient, kan al helemaal niet deugen. Het wantrouwen tegen hen is inmiddels zo groot, dat niet langer god maar zij telkens worden aangewezen om rampspoed te verklaren. Maar niet vaccins, pesticides of genetisch gemanipuleerde muggen zouden ons angst aan moeten jagen. Bewezen massamoordenaars, dat zijn de virussen die aids, ebola of de Spaanse griep veroorzaken. We zouden er goed aan doen om wat meer vertrouwen te hebben in slimme menselijke vindingen en wat minder in de goedertierenheid van moeder natuur. De natuur is prachtig, maar kent ook gevaarlijke griezels van beren tot bacteriën, en van vlooien tot virussen. Trek dus lange mouwen en lange broeken aan als u in zikagebied bent. Gebruik DEET om de muggen op afstand te houden. En voor wie zwanger is of wil worden, doe dat voorlopig niet in zikagebied. Soms is het heel gezond om de natuur te vrezen en op de wetenschap te vertrouwen.

Marga van Zundert is wetenschapsjournalist en redacteur van het Wereldpodium in Tilburg.

Dit artikel verscheen in het Eindhovens Dagblad (7 maart) en Brabants Dagblad (10 maart)

Dinsdag 10 mei – Film & Gesprek: A haunting history

Publicatiedatum: 21 april 2016

Nagesprek: filmregisseur Ilse van Velzen & journalist Christopher uit Zuid-Soedan

Ahauntinghistory1

In de reeks Docu Dinsdag draait Cinecitta de documentaire ‘A haunting history’ van de Nederlandse regisseurs Ilse & Femke van Velzen. A haunting history gaat over de jonge, ambitieuze advocaat Anuol. Na zijn studie in Engeland keert hij terug naar zijn geboorteland Zuid-Soedan. Achtervolgd door het traumatische oorlogsgeweld dat hem als kind trof, zet hij zich in voor de strijd tegen schendingen van de mensenrechten. Hij ziet de wet als de enige ware gids naar duurzame vrede in het land. Maar zijn westerse opleiding botst met de opvattingen van zijn landgenoten.  Zal Anuol’s ideaal van rechtvaardigheid ooit werkelijkheid worden?

Shelter City

In samenwerking met Shelter City en Amnesty International organiseert het Wereldpodium een nagesprek met filmregisseur Ilse van Velzen en de  Zuid-Soedanese journalist Christopher, die drie maanden te gast is in Tilburg vanwege bedreigingen in zijn thuisland. Gespreksleider: Ralf Bodelier. Dit gesprek is in het Engels.

Woensdag 10 mei, aanvang 19.00 uur. Kaartjes reserveren via Cinecitta.

 

logo Amnesty Internationalcinecitta

 

 

 

 

18 mei – Het jongste land Zuid-Soedan – Stadsstrandgesprek

Publicatiedatum: 29 april 2016

JournalistSalva_Kiir_Mayardit Christopher uit Zuid-Soedan & Dion van den Berg van Pax

Het is het jongste land ter wereld: Zuid-Soedan. In de zomer van 2011 vierde het feest. Na jaren van oorlog en conflicten werd Zuid-Soedan onafhankelijk. Maar al in dezelfde maand ontstond een grensconflict met Soedan en kon een nieuwe oorlog ternauwernood voorkomen worden. In 2013 raakten president en vicepresident in conflict door corruptie, stammenstrijd en economische problemen. Duizenden burgers kwamen om. Vrijheid en recht zijn ver te zoeken in het land dat geregeerd wordt door de voormalige vrijheidsstrijders.

Avonturier uit Nood

Journalist Christopher komt uit Zuid-Soedan. Hij is drie maanden te gast in Tilburg via Shelter City  dat bedreigde mensenrechtenactivisten een periode van rust en inspiratie biedt. Christopher vertelt over zijn moeilijke, risicovolle werk in Zuid-Soedan. De president van het land, Salva Kiir, bedreigde afgelopen zomer bij een persconferentie zelfs persoonlijk kritische journalisten, Christopher was daarbij. Hij vertelt over de bedreigingen, maar ook over zijn dromen voor Zuid-Soedan.

ChristopherTilburgTilburger Dion van den Berg werkt voor Pax (voorheen Pax Christi). De organisatie spant zich in voor vrede wereldwijd door lokale burgerinitiatieven op het gebied van mensenrechten en democratie te ondersteunen. Dion was verschillende malen in Zuid-Soedan voor trainingen en gesprekken. Hoe kijkt hij aan tegen deze jonge natie? Ziet hij kans voor vrede en recht?

 

8Het muzikaal intermezzo zal deze keer verzorgd worden door de jonge componist/pianist Steven van der Hout. Steven begon met pianospelen toen hij 7 jaar oud was. Al snel begon hij met improviseren en bedacht hij zijn eerste liedjes. Tijdens zijn studie aan de Tilburgse Rockacademie experimenteerde hij met diverse muzieksoorten. Zo speelde hij in een synthpop band, schreef muziek voor films en zong Duitse metal. Maar bij zijn afstuderen merkte hij dat hij terug wilde naar zijn roots: het schrijven van liedjes voor en op de piano. Zijn eerste bladmuziekboek voor piano, genaamd Childhood, is inmiddels uitgebracht en werkt hij alweer aan zijn tweede boek. Vanavond speelt Steven voor ons stukken uit eigen werk.

Woensdagavond 18 mei, 20.30 uur Stadsstrand (Twentestraat 6), toegang gratis

Gespreksleider: Joyce van der Horst

Bij droog weer buiten – Bij regen in het strandpaviljoen

Dit gesprek is in het Engels

 

vluchteling – migrant – avonturier

Het Wereldpodium praat ook deze zomer drie maal op het stadsstrand met een ‘avonturier’. Het zijn diepgravende gesprekken over opgroeien in een land hier ver vandaan, over bedreiging en oorlog, over afscheid nemen, over barre tochten, over dromen en angsten en hoop op een nieuw leven. De avondgesprekken vinden plaats op het stadsstrand tegen het decor van een vluchtelingenboot, in het vallende duisternis, bij flakkerend vuur, onder de sterrenhemel. Getalenteerde vluchtelingen of jong Tilburgs talent zorgen voor muzikale intermezzo’s.

Foto StadsstrandDe gesprekken zijn op woensdagavonden en startten om 20.30 uur, eind rond 21.45 uur. Data: 18 mei, 15 juni en 20 juli
Locatie is het stadsstrand in Nieuw Jeruzalem, dit jaar gelegen op Twentestraat 6. Ook bij slecht weer gaat het programma door (binnen).

Avonturiers uit nood is een programma in samenwerking met De Wijk Helpt, Amnesty International,en is onderdeel van Piushaven Levend Podium.

logodwh

Logo Piushaven Levend podiumlogo Amnesty International

Woensdag 30 maart – Film & Gesprek: Nice people

Publicatiedatum: 20 januari 2016

724fbd39 - 72 DPINice People is een komische feel-good docu over het eerste Somalische Bandy-team (soort ijshockey) ter wereld. Het team bestaat uit Somalische immigranten/vluchtelingen uit het ‘vriendelijke’ Zweedse plaatsje Börlange. Hoewel de jongens nooit eerder op de schaatsen stonden, willen ze meedoen aan de wereldkampioenschappen Bandy in Siberië.

Winnaar publieksprijs Filmfest Hamburg 2015

De film wordt kort ingeleid en na afloop volgt een gesprek met een gastspreker. Meer informatie volgt.

Regie: Anders Helgeson & Karin af Klintberg, Zweden 2015, color, 92 minuten, Zweeds gesproken, Engels ondertiteld.

Woensdag 30 maart, aanvang 19.15 uur. Kaartjes reserveren via Cinecitta.

Deze filmvoorstelling met gesprek is onderdeel van MOVIES THAT MATTER ON TOUR. Op het programma staan hoogtepunten van het Movies that Matter Festival in Den Haag.

movies that matterlogo Amnesty Internationalcinecitta

Zomer 2016 – Avonturiers uit nood – avondgesprekken op het stadsstrand

Publicatiedatum: 28 maart 2016

KenanOrigineel18 mei, 15 juni en 20 juli

Je land ontvluchten is een ongewis, gevaarlijk avontuur. Je laat je huis, familie, vrienden en geboortegrond achter. De tocht gaat via mensensmokkelaars, samengepakt in vrachtwagencontainers of wankele boten, met valse paspoorten, langs onherbergzame bergpaadjes, door kurkdroge woestijnen of over woeste zee. Vaak reizen vluchtelingen alleen, zelfs wanneer ze minderjarig zijn. Aangekomen in het vrije, veilige Nederland moet een nieuw leven en thuis worden gevonden, in een vreemde samenleving met een ‘onbegrijpelijke’ taal en gewoonten. Vluchten is een avontuur uit nood waaraan veel Syriërs beginnen, maar ook mensen uit Afghanistan, Eritrea of Somalië.

vluchteling – migrant – avonturier

Het Wereldpodium praat ook deze zomer drie avonden met een ‘avonturier’. Het zijn diepgravende gesprekken over opgroeien in een land hier ver vandaan, over bedreiging en oorlog, over afscheid nemen, over barre tochten, over dromen en angsten en hoop op een nieuw leven. De avondgesprekken vinden plaats op het stadsstrand tegen het decor van een vluchtelingenboot, in het vallende duisternis, bij flakkerend vuur, onder de sterrenhemel. Getalenteerde vluchtelingen of jong Tilburgs talent zorgen voor muzikale intermezzo’s.

De gesprekken zijn op woensdagavonden en startten om 20.30 uur, eind rond 21.45 uur.

Christopher uit Zuid-Soedan, Zainab Osman uit Somalië, vluchtelingen uit Fatima

Zainab OsmanDe eerste gast op het stadsstrand dit jaar was journalist Christopher uit het jongste land ter wereld: Zuid-Soedan. Christopher is drie maanden te gast in Tilburg via Shelter City dat bedreigde mensenrechtenactivisten een periode van rust en inspiratie in een veilig land. Christopher vertelt 18 mei over zijn moeilijke, risicovolle werk in Zuid-Soedan, samen met Dion van den Berg van PAX.

Op woensdagavond 15 juni is de Somalische Zainab Osman te gast. Ze vluchtte voor bommen en geweld en zat vervolgens negen jaar in Nederlandse asielcentra te wachten en te hopen op een verblijfsvergunning. Als geen ander kan zij zich verplaatsen in de vluchtelingen van nu. “De wereld gaat verder, maar jij staat stil.” Inmiddels heeft Osman werk in de zorg, een gezin en is ze gemeenteraadslid in Wijchen.

Wilt u weten wie de 400 vluchtelingen zijn, die begin december een onderkomen vonden in St. Jozefzorg?  Ze wonen nu op een steenworp afstand van het Stadsstrand. Twee van hen, Nabi en Morteza, durven het aan om op 20 juli voor een publiek te vertellen over hun vlucht vanuit Syrië en Iran naar Tilburg. Dat gebeurt in een mix van Engels en Nederlands, en soms met hulp van tolken. Maak kennis met de vaak indrukwekkende verhalen van deze nieuwe Tilburgers, met hun geschiedenis en dromen over de toekomst.

Meer informatie over sprekers vindt u in de aankondigingen per avond

Lees voor een indruk van deze avonden bijvoorbeeld het verslag van de avond met Homayoon Hakimi of Hülya Cigdem.

Toegang is gratis.
Foto StadsstrandLocatie is het stadsstrand in Nieuw Jeruzalem, dit jaar gelegen op Twentestraat 6. Ook bij slecht weer gaat het programma door (binnen).

Avonturiers uit nood is een programma in samenwerking met De Wijk Helpt, Amnesty International en is onderdeel van Piushaven Levend Podium.

 

logodwh

Logo Piushaven Levend podiumlogo Amnesty International

Het is juist veiliger geworden

Publicatiedatum: 12 februari 2016

512px-Dance_during_event_SpijkenisseDrie maanden al zit Frankrijk in de noodtoestand. 2.500 politiemensen patrouilleren tijdens het Keulse carnaval. En in Nederland lopen sinds vorige week agenten met machinepistolen door de winkelstraten. We zijn bang. Want de wereld lijkt in brand te staan. Voor wie door een aanslag, een overval of een bombardement wordt geraakt, is dat natuurlijk ook zo. De oorlog in Syrië en Irak is zonder meer de gruwelijkste die de wereld in jaren heeft meegemaakt.

De werkelijkheid is echter dat onze wereld, Nederland incluis, een heel stuk minder gewelddadig is dan, pak ‘m beet, 25 jaar geleden. Misschien was er wel nooit zo weinig geweld als vandaag. Dat vertellen ons de koele cijfers.

Eerst de grote wereld. Daar worden op dit moment 11 grote gewapende conflicten uitgevochten met de oorlog in Syrië en Irak als meest bloedige. Een kwart eeuw geleden, waren het er nog 26. Bovendien worden onze oorlogen minder dodelijk. In de rustige jaren 50 stierven wereldwijd 22 op de 100.000 mensen door oorlogsgeweld, inclusief terrorisme. In de jaren 80 zakte dat tot 5. En vandaag staat de teller op 1,5 oorlogsdode per 100.000 mensen. Ook al is het een grove schande dat de wereldgemeenschap de oorlog in Syrië zo uit de hand liet lopen, juist deze daling in oorlogen en oorlogsdoden is ronduit bemoedigend.

Daling aantal moorden
Voor moorden, wereldwijd, gelden vergelijkbare cijfers. In de meeste landen, zo stelden criminologen vast, daalt jaar in, jaar uit het aantal moorden. Vooral in de Verenigde Staten gaat de daling hard. Daar werden rond 1991 nog 8 op de 100.000 mensen vermoord. Vandaag zijn dat er 4.

Dezelfde trend is zichtbaar in Nederland. Moord en terrorisme zijn de laatste decennia fors afgenomen. In de jaren 90 werden in Nederland gemiddeld 250 mensen per jaar vermoord, tegenwoordig zijn dat er 130. In percentages is dat meer dan een halvering. Nu zijn 130 moorden er nog steeds 130 te veel, maar de aantallen en percentages dalen, en dat is goed nieuws.

Zedenmisdrijven
Voor zedenmisdrijven, actueel sinds Oudejaarsnacht in Keulen, zijn de cijfers nog bemoedigender: eind jaren 90 registreerde de politie 9.600 gevallen van verkrachting, aanranding en incest per jaar. In 2007 was dat aantal gedaald tot zo’n 7.200. In 2014 stond de teller op 3.200. En dat gebeurde terwijl de Nederlandse bevolking met 2 miljoen mensen toenam, van wie een aanzienlijk percentage uit niet-Westerse landen. Wederom: 3.200 slachtoffers zijn er 3.200 teveel. Maar het is wel nog maar één derde van een kwart eeuw geleden.

CCTV_ArnhemTerrorisme
En dan het terrorisme: de laatste echte terroristische aanslag in Nederland werd gepleegd door de IRA. De Ierse terreurclub schoot in 1990 in Roermond 2 Australiërs dood. Daarvoor, in de jaren 70 en 80 stierven 30 mensen in 70 aanslagen door meerdere terroristische organisaties.

Het is een gewaagde vergelijking. Maar in de Europese Unie vielen de afgelopen 15 jaar rond de 1,3 miljoen dodelijke verkeersslachtoffers tegen minder dan 500 doden door terrorisme. In Nederland zijn de verhoudingen nog interessanter. Hier stierf in de afgelopen 15 jaar één man door de hand van een islamist, terwijl bijna 13.000 mensen omkwamen in het wegverkeer. Rond de 2.500 Nederlanders verloren het leven omdat automobilisten onder invloed waren van drank of drugs. Ook al was de kans om te komen door een aanslag tot nu toe 13.000 keer (!) kleiner dan door een auto-ongeluk, toch houdt niet de dodelijkheid van het autoverkeer ons dag in, dag uit bezig, maar de angst voor terrorisme.

Veiliger
Het wordt tijd om tot bezinning te komen. Om te erkennen dat we veel veiliger zijn dan een kwart eeuw geleden. Dat we veiliger zijn dan in een tijd die we ons, vreemd genoeg, herinneren als rustig, vredig en geborgen. We moeten proberen te achterhalen waaróm we zo bang zijn, wat de rol van sommige media daarin is en welke politieke partij er de meeste vruchten van plukt. Vervolgens zouden we er goed aan doen om die media en die politicus heel wat minder aandacht te geven.

Ralf Bodelier is leider van World’s Best News Nederland, een organisatie die goed nieuws onder de aandacht brengt. Hij is oprichter van Het Wereldpodium.

Dit artikel verscheen in het Eindhovens Dagblad (6 februari), Brabants Dagblad (5 februari) en BN/De Stem (4 februari)

Word ook een burgerdetective

Publicatiedatum: 12 januari 2016

Investigation_of_the_crash_site_of_MH-17Was het Vladimir P., Sergey M. of Igor S.? Een van hen, of een collega, vuurde in juli 2014 een Buk-raket af op vlucht MH17. Dat is de heilige overtuiging van internetdetective Eliot Higgins.Met volhardend speurwerk bracht hij het aantal mogelijke daders terug tot twintig Russische militairen. Hij is daarmee wellicht verder dan alle onderzoeksteams van politie en justitie. Bijzonder: Higgins deed dit vanachter zijn laptop in het Engelse Leicester. Higgins nam geen DNA-monsters of vingerafdrukken, maar heeft wel een overtuigend digitaal spoor: talloze foto’s, filmpjes, selfies en internetberichten. Die laten zien dat de twintig militairen in een konvooi reden met een Buk-lanceerinstallatie. En dat konvooi telde één Buk-raket minder toen het na het neerstorten van MH17 in allerijl Oekraïne uitreed. Higgins bewijst dit met hulp van veel (anonieme) vrijwilligers in Oekraïne en daarbuiten.

Doorzettingsvermogen
En het mooiste is: iedereen met een computer en flink wat doorzettingsvermogen kan net als Higgins een burgerdetective worden. Higgins was een paar jaar geleden nog een werkloos administratief medewerker. Hij zorgt voor zijn dochtertje en solliciteert, maar verdiept zich ook in de oorlog in Syrië in zijn vrije uurtjes. Hij is geschokt en start uit verontwaardiging een blog waar hij bewijzen van de oorlogsmisdaden van president Assad verzamelt. Het zijn vooral foto’s en filmpjes van YouTube en Fa±±cebook die aanvallen met gifgas en spijkerbommen tonen. Al snel heeft Higgins contacten in heel Syrië en kan hij belangrijke informatie en feiten combineren en controleren. Hij noemt zijn onderzoekscollectief Bellingcat naar de fabel ‘Belling the cat’ waarin muizen samenwerken om hun gezamenlijke vijand, de kat, een waarschuwingsbel om te binden.

Eindeloos vergelijken
Wanneer MH17 neerstort, gaat Higgins direct aan de slag. Hij krijgt filmpjes en foto’s van de Russische truck met Buk-lanceerinstallatie. Door eindeloos ingezonden foto’s te vergelijken met Google Earth en andere opnames kan Higgins de route van de truck precies reconstrueren en aantonen dat een raket op de truck weg is. Via foto’s, filmpjes en selfies op Instagram, Facebook, LinkedIn en andere social media traceert hij ook alle leden van het bijbehorende bataljon. De informatie overhandigt hij afgelopen najaar aan het Nederlands onderzoeksteam.

Big Brother
Wat Higgins doet is mogelijk dankzij onze Big Brother-samenleving: niets of niemand ontglipt meer aan de aandacht van camera’s. Maar de informatie is niet zoals in het onheilspellende boek ‘1984’ in handen van een bemoeizuchtige overheid of enge dictator. Gewone burgers met een nobel doel kunnen informatie verzamelen en die gebruiken om onrecht en corruptie te bestrijden. Twee Nederlanders hebben, anoniem, belangrijke bijdragen geleverd aan het MH17-speurwerk. En wie maar wil, is welkom bij Bellingcat om digitaal mee te strijden tegen kwalijke zaken. Zo wil Bellingcat weten wie de president van Niger een peperdure privéjet schonk en waarom, en zit Higgins achter de Mexicaanse maffia aan.

Hollie_Little_Pink_LaptopEen burgerdetective zoals Higgins kan kwesties aankaarten en misdaden oplossen; vooral als er veel virtuele medestanders zijn, dus als de publieke verontwaardiging groot is.

Denk aan Keulen. Er moeten opnamen zijn van de gebeurtenissen op camera’s en mobieltjes. En er zijn vast digitale sporen te vinden van opscheppende daders of gestolen spullen. Een ‘mooie’ zaak voor burgeropsporing in Duitsland.

In Nederland zijn er voorzichtige eerste stappen in samen speuren. De eigenaar van een verdwaalde hond of verloren portemonnee is snel opgespoord. Maar ook hier zijn grotere zaken aan te kaarten. Waarom geen webpagina over fietsendiefstal in de stad? Een kaart met waar, wanneer, welke fietsen zijn gestolen? Zodat iedereen de ±±hotspots ziet, eventuele daders kan herkennen en de politie tippen? Of een blog over lokale bouwzaken of faillissementen ‘met een luchtje’. Ligt een kwestie gevoelig of is een onderwerp gevaarlijk? Het internet staat ook vol met manieren om jezelf niet-traceerbaar te maken.

Kortom: altijd al een voorliefde gehad voor detectives? Wat vrije tijd over en een grote ergernis? Word burgerdetective! Echter dan de laatste James Bond-film zien; leerzamer dan Dan Brown lezen, nuttiger dan CSI kijken. Maak je actie bekend, bijt je vast, gebruik tips van Bellingcat, zoek medestanders, publiceer je vondsten. Doe wat met je verontwaardiging.

Marga van Zundert is wetenschapsjournalist en redacteur van het Wereldpodium in Tilburg.

Dit artikel verscheen in het Eindhovens Dagblad (28 januari) en BN/De Stem (15 januari).

Woensdag 17 februari – Film & Gesprek: Inbetween Worlds

Publicatiedatum: 28 januari 2016

InBetweenWorlds-Photo2

Hoewel zijn broer tijdens een eerdere missie in Afghanistan om het leven kwam, vertrekt de Duitse officier Jesper voor de tweede maal naar het oorlogsgebied. Jesper is verantwoordelijk voor het bouwen van een nieuwe weg, samen met lokale soldaten. De weg en de samenwerking zijn een poging het dorpje te beschermen tegen de invloeden van de Taliban. Jesper moet het vertrouwen zien te winnen van de dorpelingen en de geallieerde Arbaki-militairen. De jonge tolk Tarik, wiens ouders zijn vermoord door de Taliban, wordt aangesteld om de taalbarrière te beslechten. Jesper en Tarik raken al snel bevriend. Maar Tarik en zijn zus worden voortdurend bedreigd: hij vanwege zijn tolkwerk voor de Duitsers, zij omdat ze studeert. Jesper wil beiden helpen, maar orders van hogerhand verbieden dit. De film roept de vraag op hoe humaan en behulpzaam soldaten in een vredesmissie kunnen zijn wanneer ze sterk gebonden zijn aan militaire orders en bureaucratie.

“A sensitive corrective to more partisan war dramas”, Variety

“A beautifully shot art house film that takes the audience behind the scenes of a German Army unit defending a village from Taliban attacks”, The Hollywood Reporter

Inbetween worlds is de tweede speelfilm van de Oostenrijkse schrijver/producer/regisseur Feo Aladag. De film werd in het geheim opgenomen in de regio van Masar-e Sharif en Kunduz in Afghanistan. Na de film volgt een nagesprek met Wassili Athanasiadis, groepscommandant in Uruzgan, en Atiq Azizi die Afghanistan ontvluchtte.

Regie: Feo Aladag, Duits/Engels/Pashto/Dari-gesproken, 102 minuten, Engels ondertiteld.

Woensdag 17 februari, aanvang 19.15 uur. Kaartjes reserveren via Cinecitta.


Deze filmvoorstelling met gesprek is onderdeel van MOVIES THAT MATTER ON TOUR. Op het programma staan hoogtepunten van het Movies that Matter Festival in Den Haag.

movies that matterlogo Amnesty Internationalcinecitta

Donderdag 7 januari: Eén jaar na Charlie Hebdo – Tilburg in Dialoog over vrijheid

Publicatiedatum: 7 december 2015

th_6763431e90b8ffbdac8e034ec4c1bf48_1416487575deaanpakvaneendialoogExtra Dag van de Dialoog op donderdag 7 januari

Wat betekent vrijheid voor u? Wanneer ervaart u vrijheid? En hoe is dat voor de ander? Terroristische aanslagen, de voortdurende gruwelijke oorlog in het Midden-Oosten en de grote vluchtelingenstroom schokken ons steeds opnieuw. Bovenal roepen ze vragen en twijfels op over vrijheid, veiligheid en solidariteit, binnen Europa, in Nederland, en in Tilburg. Reden voor Stichting Tilburg in Dialoog om een extra Dag van de Dialoog te organiseren over Vrijheid op donderdag 7 januari – precies één jaar na de aanslag op Charlie Hebdo.

Verbinding zoeken
Juist nu vindt Tilburg in Dialoog het belangrijk om groepen te verbinden en om discriminatie en radicalisering in de samenleving tegen te gaan. Oorlog lijkt immers de uiterste consequentie van het niet meer praten met elkaar.

‘s Ochtends, ‘s middags en ’s avonds kunnen mensen bij Bibliotheek Koningsplein en bij MFA de Poorten (Hasseltstraat) deelnemen aan open dialogen over Vrijheid. Aan de dialoogtafels krijgt iedereen de ruimte om over eigen ervaringen te vertellen en wordt er écht naar elkaar geluisterd. Deelnemers zijn vaak aangenaam verrast door het nieuwe inzicht en perspectief dat een dialoog hen oplevert. Deelname is gratis. Iedereen is welkom, na aanmelding via www.tilburgindialoog.nl .

Op woensdagmiddag 6 januari, voorafgaand aan de extra dialoogdag, gaan kinderen met elkaar in dialoog over vrijheid. Een initiatief van het Wetenschapsknooppunt (Tilburg University) en Het Ronde Tafelhuis.

Samenwerking
Tilburg in Dialoog organiseert deze extra Dag van de Dialoog in samenwerking met o.a. Bibliotheek Midden-Brabant, ContourdeTwern, Radar, Het Wereldpodium, Het Ronde Tafelhuis en Wetenschapsknooppunt Tilburg University.

Oorsprong
Stichting Tilburg in Dialoog organiseert sinds 2009 elk najaar de Week van de Dialoog. 5 à 7 mensen gaan in dialoog onder begeleiding van een in de dialoogmethodiek getrainde gespreksleider, aan de hand van een thema. Doel van de dialoog is om de sociale cohesie in de samenleving te vergroten. De dialoogmethodiek is in 2001 in Rotterdam ontstaan na 9/11, de aanslagen in de Verenigde Staten, en is inmiddels in november een landelijke traditie waar in ruim honderd gemeenten aan deelgenomen wordt. Meer informatie en aanmelding ga naar http://tilburgindialoog.nl/De-Dialoog/.

 

Tilburg in Dialoog over vrijheid

Wanneer: donderdag 7 januari
Waar: Bibliotheek Koningsplein (ochtend en middag) en bij MFA de Poorten, Hasseltstraat (ochtend en avond)
Tijdstip: 10.00 – 12.00 uur | 15.00 – 17.00 uur | 19.00 – 21.00 uur
Entree: Gratis, u kunt zich aanmelden voor een dialoogtafel op www.tilburgindialoog.nl

 

Woensdag 20 januari – Film & gesprek: The president

Publicatiedatum: 18 november 2015

The PresidentZwartkomische satire van Mohsen Makhmalbaf. Een dictator staat na een staatsgreep oog in oog met de mensen die hij jarenlang onderdrukte. Samen met zijn jonge kleinzoon slaat hij op de vlucht. Terwijl de oude man zich geconfronteerd ziet met de ernst van zijn daden, komt zijn onschuldige kleinzoon in de ‘waarom-fase’.

In een niet nader bepaald land schept een oude dictator tegen zijn kleinzoon op over de grootsheid van zijn macht. Hij toont hoe hij met één telefoontje alle lichten in de stad kan doven. Nog een telefoontje en alle lichten zijn weer aan. Vanuit het presidentieel paleis kijken ze uit over de stad. Het kind probeert het ook eens en roept door de telefoon dat de lichten aan en uit moeten. Het werkt.

Maar als opstandelingen een staatsgreep plegen, staat er een prijs op het hoofd van de alleenheerser. Hij ziet zich genoodzaakt samen met zijn kleinzoon te vluchten. Vermomd als straatmuzikanten reizen ze het land door, op weg naar de kust. Onderweg komt de voormalig dictator oog in oog te staan met mensen die jarenlang te lijden hadden van geweld, armoede en onderdrukking tijdens zijn regime.

“A formidable political parable” **** The Guardian

The president wordt kort ingeleid. Er is een nagesprek met criminologe Maartje Weerdesteijn (Tilburg University) die een proefschrift schrijft over de rationaliteit van dictators. Zij verdiept zich onder andere in de motivatie en waarden van dictators zoals Pol Pot, Mugabe en Milosovic.

Regie: Mohsen Makhmalbaf / Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Georgië 2014, 119 minuten, speelfilm, Engels ondertiteld.

Woensdag 20 januari, aanvang 19.00 uur. Kaartjes reserveren via Cinecitta

 

 

Deze filmvoorstelling met gesprek is onderdeel van MOVIES THAT MATTER ON TOUR. Op het programma staan hoogtepunten van het Movies that Matter Festival in Den Haag.

movies that matterlogo Amnesty Internationalcinecitta