Recht op honger, slaag en een rot gebit
Lach naar meneer Siza, slumdweller te Malawi, en stralend lacht meneer Siza terug. Maar veel reden om te lachen heeft meneer Siza niet. Zelden verdient hij meer dan vijftig eurocent per dag. Meneer Siza gaat dan ook meestal met honger naar bed. Hij heeft geen geld om zijn kinderen naar school te sturen. En hij kan niet één euro op tafel leggen voor de minibus naar de aids-controle in het ziekenhuis. Een bezoekje aan de tandarts zit er voor Siza al helemaal niet in. Wanneer de politie meneer Siza oppakt, bijvoorbeeld omdat Siza zomaar rondlummelt op zoek naar werk, dan hángt meneer Siza. Dan krijgt hij een pak slaag en draait hij voor weken de bak in.
Kan dat allemaal zomaar? Heeft meneer Siza dan geen rechten? Zeker wel. Siza geniet mensenrechten, in beton gegoten in de Universele Verklaring van de rechten van de Mens. En Siza’s geboorteland, Malawi, heeft die Universele Verklaring keurig ondertekend.
Volgens het Guiness Book of Records is de Universele Verklaring zelfs ’t meest vertaalde document ter wereld. 0p tien december 1948 en met de gruweldaden van het nazi-regime nog op het netvlies, verklaarden bijna zestig landen dat mensen als Mr. Siza niet alleen het recht hebben op vrijheid van meningsuiting en vrijheid van godsdienst. Ze hebben ook het recht om vrij te zijn van honger en vrij te zijn van angst.
Zo geniet meneer Siza het recht op sociale zekerheid (art. 22 van de Universele Verklaring). Meneer Siza geniet ook bescherming tegen werkloosheid (art. 23). Meneer Siza heeft recht op vrije tijd en vakantiegeld (art. 24). Meneer Siza heeft het recht op fatsoenlijke gezondheidszorg (art. 25). De kinderen van meneer Siza hebben recht op gratis onderwijs (art. 26). En uiteraard heeft meneer Siza het recht om niet zomaar door de politie te worden opgepakt. (art. 9)
Maar krijgen, doet hij die rechten niet. En de vraag is hoe dat komt. De vraag is waarom honderden miljoenen armen als meneer Siza wereldwijd zonder enige rechten door het leven moeten. En waarom hebben zestig jaar mensenrechten geen einde gemaakt aan aan massaverkrachtigen of de onderdrukking van minderheden?
Deze vragen zijn extra schrijnend nu de Universele Verklaring op 10 december 2008 zijn zestigste verjaardag viert. Wereldwijd wordt deze verjaardag herdacht. Van een officiele receptie bij VN in New York tot een fototentoonstelling in Congo-Brazzaville; Aan de vooravond van mensenrechtendag, op 9 december is er speciale avond op het Wereldpodium in Tilburg. Dan draait alles om déze vragen: Waarom werden tijdens de Rwandese genocide tienduizenden vrouwen verkracht? Waarom blijven miljoenen mensen als mr. Siza extreem arm? En waarom zijn minderheden in Congo vandaag weer uitgeleverd aan discriminatie en vervolging?
Op het Wereldpodium verschaffen gerenommeerde onderzoekers de laatste feiten en inzichten. Onder hen Dr. Anne-Marie de Brouwer, gepromoveerd op een bekroond proefschrift over seksueel geweld tegen vrouwen in Rwanda. En mr. Felix Ndahinda. Tien jaar geleden ‘danste’ hij nog ‘tussen de kogels’ in de huiveringwekkende oorlogen rond de Grote Meren, vandaag onderzoekt hij de bescherming van Afrikaanse minderheden. Commentaar levert schrijver en hoogleraar Rechten van de Mens Prof. dr. Willem van Genugten.
Muziek komt van cabaretier Berry Kolmans. En leerlingen van het Koning Willem II College voeren een kort maar pittig mensenrechtendebat.
De presentatie is in handen van Ralf Bodelier (journalist, Wereldpodium) en Rianne Letschert (UvT)
Wie: Wereldpodium Tilburg in samenwerking met het Koning Willem II college
Wanneer: Dinsdag 9 december van 20.00-22.30u
Waar: Aula Koning Willem II College. Tatraweg 80 Tilburg
Reserveren: Via inschrijfformulier dringend aanbevolen.
Op vijf november heeft Obama zijn overwinningsspeech nog niet uitgesproken of de Russische president Medvedev kondigt al aan om raketten te plaatsen aan de grens met Europa.
Ralf Bodelier in gesprek met Lieve Joris, Shimmer Chinodya, Chika Unigwe en Marijke Teeuw. Met Ethiopische muziek van Minyeshu Kifle Tedla
De gesprekken worden afgewisseld met swingende liveoptredens van de uit Ethiopië afkomstige zangeres
Lieve Joris: (Neerpelt 1953). Groeit op in België en verhuist op haar 19e naar Nederland. Na de school voor journalistiek in Utrecht, schrijft ze onder andere voor NRC Handelsblad en de Haagse Post. In 1985 vertrekt ze voor het eerst naar Congo/Zaire. Ze schrijft er vier boeken over: Terug naar Congo (1987), Dans van de luipaard (2001), Het uur van de Rebellen (2006) en De Hoogvlakten (2008).
Chika Unigwe: (Nigeria 1974). Woont in Turnhout, België. Ze promoveerde in de literatuurwetenschappen in Leiden en is gemeenteraadslid in Turnhout voor de Christelijk Democratische partij van Yves Leterme. Haar bekendste boeken zijn De Feniks (2005) over in Nigeriaanse vrouw die in België woont en rouwt om de dood van haar zoontje en Fata Morgana (2007) over het lot van vier Afrikaanse vrouwen die in België in de prostitutie belanden).
Shimmer Chinodya: (Zimbabwe 1957). Studeerde aan Universiteit van Zimbabwe. Hij schreef oa romans, kinderboeken, en filmscripts. Chinodya werkte als visiting professor ‘creative writing’ aan de Lawrence University in de VS. Zijn bekendste werk is Harvest of the Thorns (1990) waarvoor hij ‘The Commonwealth Writers Prize’ kreeg. Chinodya probeert een Afrikaans wereldbeeld neer te zetten dat de hele wereld aanspreekt.
Marijke Teeuw: (Utrecht 1946). Woonde en werkte voor het ministerie van onderwijs jarenlang in Mozambique, destijds verscheurd door een gruwelijke oorlog. In de hoofdstad Maputo adopteert ze een straatkind dat later op gewelddadige wijze om het leven komt. Haar ervaringen heeft ze beschreven in Moisès. Kind van Mozambique, haar debuutroman uit 2008.


Fasihi! wordt mogelijk gemaakt door het NCDO, VSBfonds, het Nederlands Literair Productie- en Vertalingen Fonds en het HIVOS-NCDO Cultuurfonds.
Bekende Nederlanders, aangevoerd door Freek de Jonge, vroegen in 1978 het Nederlands elftal af te zien van deelname aan het Wereldkampioenschap Voetbal in het moord-zuchtige Argentinië onder dictator Videla. Nederland ging toch en haalde de finale. Er werd een belangrijk sportief hoogtepunt aan onze voetbalgeschiedenis toegevoegd. Met een boycot was dat niet gebeurd. Uit recent onderzoek van de Amsterdamse hoogleraar Fred Grünfeld blijkt dat de Nederlandse deelname gebaseerd was op economische belangen, met name rond de levering van Fokker-vliegtuigen. Ook gedurende het WK werden uit de Fokker Friendships tegenstanders van het regime levend in zee gegooid.




























































Ze kwamen van ver. Oorspronkelijk uit India en Pakistan, meer recent uit Oost-Europa en de Balkan. Ze wonen in woonwagenkampen, vooral in Brabant en Limburg.
De band Romeny Jag ‘Zigeunervuur’. Speelt een veelzijdige repertoire met Roma en Sinti-liederen uit Hongarije, Roemenië, Rusland en Joegoslavië. De muziek en de teksten van Romeny Jag vormen de leidraad in Het Geheim van de Gypsy.
Felicita Vos. Schrijfster. Presenteert haar nieuwe boek “Blauwe haren, zwarte ogen”. Felicita Vos, zelf Roma, reist door het Europa van haar volk. Ze danst met zangeres Ljiljana Buttler-Petrovic, drinkt cappuccino met flamencodanser Joaquin Cortès, huilt om gemartelde zielen in Birkenau. En komt tot de ontdekking dat – ondanks de versplintering van een volk – oude tradities bewaard zijn gebleven en overal in Europa op eenzelfde manier in ere worden gehouden.
Bluma Schattevoet. Verhalenvertelster. Schattevoet haalt haar verhalen uit het reiskoffer. Ze diept voorwerpen op en vertelt over het leven van haar Roma en Sinti. Over het gevecht tegen onbegrip, het handhaven van de eigen cultuur, over haar kindertijd en, onvermijdelijk, over de Tweede Wereldoorlog.
Lalla Weiss. Coördinatrice van de ‘Landelijk Sinti/Roma Organisatie’, strijdt voor de emancipatie van Roma en Sinti, ontving voor haar organisatie de Geuzenpenning en werd uitgebreid geportretteerd in de televisiedocumentaire ‘De Witte Raaf’ uit 2004.
Gjunler Abdullah. Oprichter van de ‘Landelijke Stichting Roma Emancipatie’. Activist, journalist, schrijver en voormalig politicus in Macedonië. Abdullah zong tijdens Gipsyfestival ’07 met de Balkan-folkband Parne Gadje in het project Bizogaor.
























